donderdag 13 april 2017

Nijmeegse weeshuisarchieven voor iedereen beschikbaar

Belangrijk voor de geschiedenis van zorg en eigendomsverhoudingen
Aquarel met weeskinderen
uit het protestantse weeshuis, 1860
Bron: archief De Beide Weeshuizen, inv. nr. 275
Vijfenzestig meter en vijf eeuwen Nijmeegse geschiedenis. Zoveel omvatten de archieven van de Beide Weeshuizen die het Regionaal Archief Nijmegen de afgelopen jaren heeft geïnventariseerd. Vanaf donderdag 13 april 2017 staan deze archieven klaar voor iedereen die zich wil verdiepen in de geschiedenis van Nijmegen en in het bijzonder de stedelijke weeshuizen. 
Al meer dan een halve eeuw nemen de Nijmeegse weeshuizen geen kinderen meer op, maar hun geschiedenis leeft voort. Bijvoorbeeld in de Stijn Buijsstraat, die naar Stijn Buijs heet, de vrouw die in haar testament uit 1554 de stoot gaf tot de oprichting van het Burgerweeshuis aan de Begijnenstraat dat alleen kinderen toeliet van wie de ouders burger van Nijmegen waren. Tachtig jaar later, in 1638, werd het Arme-Kinder-Huis aan de Doddendaal geopend. Sinds het begin van de negentiende eeuw stonden de huizen bekend als het Protestantse (Begijnenstraat) en Katholieke Weeshuis (Doddendaal). Hoewel er sinds 1950 geen wezen meer worden opgenomen, is de instelling De Beide Weeshuizen nog steeds actief als subsidiegever voor vernieuwende initiatieven op gebied van de jeugdzorg.
Aquarel met weeskinderen
uit het katholieke weeshuis, 1860
Bron: archief De Beide Weeshuizen, inv. nr. 275
Omdat weeshuizen in vroeger eeuwen zelf geen beroep op subsidies konden doen, waren zij aangewezen op hun eigen bezittingen (huizen, boerderijen, landerijen en jaarlijkse inkomsten daaruit) die burgers uit liefdadigheid hadden geschonken. Dat verklaart waarom het grootste deel van de weeshuisarchieven uit stukken bestaat die het beheer van die bezittingen betreffen. En daarom zijn die archieven ook een bijzondere bron voor de eigendomsverhoudingen in de stad, de Ooijpolder en de landerijen tussen Hatert en Hees. Natuurlijk bevatten de archieven ook documenten die de zorg voor de weeskinderen betreffen.

De archieven van het Burgerweeshuis (1560 - 1811), het Arme-Kinder-Huis (1638 - 1811),  de Administratieve Commissie van de Godshuizen (1811 – 1817), De Beide Weeshuizen (1817 – 1979) en de Stichting De Beide Weeshuizen (1979 – 1991) zijn in te zien in de studiezaal van het Regionaal Archief Nijmegen. (auteur: Rob Wolf)

Geen opmerkingen: