vrijdag 16 september 2016

Van Gastarbeidwinkel naar Inter-lokaal

 Deze maand viert Het Inter-lokaal haar 40-jarig bestaan. Het archief van Het Inter-lokaal en voorgangers over de periode 1972-2004 is in het afgelopen jaar geheel geïnventariseerd en in goede staat gebracht. De inventaris is inmiddels te raadplegen in de digitale studiezaal van het Regionaal Archief Nijmegen (RAN) en de meeste stukken kunnen door belangstellenden bij het RAN worden geraadpleegd.

Begin jaren zeventig van de vorige eeuw trok een aantal Nijmeegse studenten zich de situatie van de gastarbeiders in Nijmegen aan en ontwikkelde initiatieven voor sociale en juridische hulpverlening en advies. Dit leidde in 1976 tot de opening van de 'Gastarbeidwinkel'  in een voormalig slagerspand aan de Holtermanstraat in de wijk Bottendaal, waar relatief veel gastarbeiders woonden. Naast het geven van taallessen en informatie, was een van de belangrijkste activiteiten het spreekuur, waar de buitenlanders terecht konden voor individuele ondersteuning bij en advies over de moeilijkheden waarmee zij in de Nederlandse samenleving geconfronteerd werden.

De Nederlandse taal bleef lastig voor veel van de gastarbeiders. Op discussieavonden kwam het vaak voor dat oudere gastarbeiders één van hun kinderen meenamen om te tolken. Het 'Krantje voor gastarbeiders' werd dan ook in meerdere talen uitgebracht, al mocht een  educatieve puzzel in het Nederlands natuurlijk niet ontbreken (zie afbeelding).

Natuurlijk werd er ook veel actie gevoerd. Zo organiseerde de Gastarbeidwinkel in 1978 een tocht naar het huis van minister-president Dries van Agt in de Heilig Landstichting, om te demonstreren tegen de dreigende uitzetting van een groep Marokkaanse hongerstakers (zie foto).

Er was ook aandacht voor de cultuur van de buitenlanders, bijvoorbeeld met optredens in 1984 van de Koerdische theatergroep Halkoyunculari.
Ondertussen was niet iedereen in Nijmegen gelukkig met de aanwezigheid van buitenlandse werknemers. De sfeer werd soms grimmig. In 1992 vroeg de Gastarbeidwinkel extra subsidie aan de gemeente voor veiligheidsmaatregelen, "naar aanleiding van het feit dat de Gastarbeidwinkel in het afgelopen jaar tot twee maal toe te maken heeft gehad met een bommelding: de eerste keer een telefonische melding, de tweede keer door middel van een nepbom op de stoep". Misschien hadden ze dat nog in het achterhoofd, toen in 1993 een thema-avond werd georganiseerd rond de vraag hoe tolerant Nijmegen eigenlijk was.

Dit soort tijdsbeelden en nog veel meer, zoals bijvoorbeeld een grote hoeveelheid documentatie over de mensenrechtensituatie in Turkije en omringende gebieden, is te vinden in dit interessante archief. In 1994 veranderde de naam in Het Inter-lokaal en onder die naam zijn ze nog altijd actief, onder andere in de Stips, de informatie- en adviespunten in de diverse stadsdelen.

Rob Meijer

Geen opmerkingen: