vrijdag 20 maart 2015

De gevaren van een zonsverduistering in 1912

Waarschuwing voor de gevaren van
zonsverduistering uit 1912.
Nederland bereid zich voor op de grootste gedeeltelijke zonsverduistering sinds 1999. Vanochtend vanaf 9.30 uur zal de maan langzaam voor de zon schuiven; om 11.48 uur is de zon voor 85 procent afgeschermd door de maan, waarmee de zonsverduistering in Nederland op het hoogtepunt is. Alleen rond de Faeröereilanden is de verduistering compleet. De laatste volledige zonsverduistering die in Nederland te zien was, vond alweer drie eeuwen geleden plaats, in het jaar 1715.

Mist of laaghangende bewolking zal in het zuidoostelijke deel van Nederland nog roet in het eten kunnen gooien; de verduistering is dan minder goed waarneembaar. Dit neemt echter niet weg dat je goede voorzorgsmaatregelen moet treffen om naar het natuurverschijnsel te kijken.

Ook in 1912 was men zich bewust van de gevaren van het (onvoldoende) onbeschermd kijken naar een zonsverduistering, getuige enkele archiefstukken uit het archief van de Gezondheidscommissie Nijmegen 1904-1934, aanwezig bij het Regionaal Archief Nijmegen.

Zo is in één van de archiefstukken een reactie te lezen op een verzoek van de secretaris van de Gezondheidscommissie om informatie te verschaffen over “zonsverduisteringsgevallen”. De arts schrijft:
             
"In antwoord op uw vraag deel ik u mede, dat onder de +/- 20 gevallen, die ik in behandeling kreeg, er verschillende waren uit Nijmegen. Enkelen waren er slechts, die met geheel onbeschermd oog (of ogen) naar de zon hadden gezien, en hierbij was de oogaandoening van ernstiger aard, de anderen hadden óf blauw glas gebruikt, óf een glas die niet voldoende zwart was gemaakt."


In onze tijd bestaan creatieve mogelijkheden om wél veilig naar de zonsverduistering te kunnen kijken: je kan met een naald een gaatje in een dik stuk papier prikken. Als je dat dan tegen de zon houdt, dan zie je een gespiegelde zonsverduistering op de grond. De wat meer bekende variant, het bekijken van de verduistering met de zogenaamde eclipsbril, is misschien wat makkelijker in het gebruik.

Geen opmerkingen: