maandag 26 augustus 2013

Popronde aftrap najaar vol popgeschiedenis

Een najaar boordevol aandacht voor de roemruchte Nijmeegse popgeschiedenis trapt vrijdag 13 september af met de Nijmeegse editie van de Popronde. Op die avond komen heden en verleden samen in het archief, waar live drie van de de beste opkomende bands en singer-songwriters van Nederland te beluisteren zullen zijn.

Vanaf 20.30 uur is iedereen van harte welkom om te genieten van de muziek van fantastische muzikanten en kennis te maken met het erfgoed van de Nijmeegse popcultuur. Toegang is gratis.

21.00 uur - Channah
Channah verbaast en ontroert met haar warme stem, live performance en sterke songs. Tussen de muziek van Ane Brun en Antony groeide haar eigen geluid, een geluid dat haar al naar het Concertgebouw en, afgelopen jaar, festival Into The Great Wide Open bracht. In september 2013 komt Channah's langverwachte debuutalbum uit.

22.00 uur - DÉMIRA
De 16 jarige Démira Jansen speelt gitaar vanaf haar zevende en zingt daarbij. Ze maakt als singer/songwriter folkpopliedjes met een authentiek geluid. In 2012 bracht ze een EP en videoclip uitgebracht en afgelopen zomer was ze een van de uitblinkers in het televisieprogramma 'De Beste Singer-Songwriter van Nederland'.

23.00 uur – Long Conversations
Vijf jaar na zijn finale plek in de Grote Prijs heeft singer/songwriter Olaf Caarls de band om zich heen verzameld die zijn nummers verdienen. Met niet-aflatend enthousiasme werken de 6 mannen in het grijze gebied tussen indie en folk, in het spoor van bands als Wilco, Death Cab For Cutie en Yo La Tengo.

Naast de live-muziek is er aandacht voor het erfgoed van Doornroosje. In de hal zijn unieke historische livebeelden van concerten te zien en een fraaie selectie van de onlangs gedigitaliseerde affichecollectie van het poppodium wordt geprojecteerd. Meer over de geschiedenis van Doornroosje en de affichecollectie lees je in de kennisbank van het Huis van deNijmeegse Geschiedenis.

Helaas mag er in het archief geen (alcoholische) drank worden geschonken of meegenomen. Wel is er gratis koffie en thee!

De Popronde vormt de start van een najaar vol aandacht voor het Nijmeegse popverleden. In september opent een tentoonstelling in het Huis vande Nijmeegse Geschiedenis over vijftig jaar popcultuur, affiches zullen creatief en kunstzinnig worden hergebruikt tijdens de Nijmeegse Kunstnacht, in samenwerking met het Nijmeegs Ontwerp Platform wordt een affiche remix- en ontwerpwedstrijd georganiseerd en het thema staat centraal tijdens Cultureel Mariënburg in november. Hou de website en het weblog in de gaten voor meer informatie.

maandag 19 augustus 2013

Uitingen van jongbruisende levenskracht

.
Het 'Grindterras' in de kelder
van het psychologisch lab (1992)
Foto: Ger Loeffen
Bron: Regionaal Archief Nijmegen
Deze weken wordt de binnenstad van Nijmegen weer druk bevolkt door eerstejaars studenten van de Radboud Universiteit en de HAN. Tijdens de introductie komen meer dan 6.000 studenten kennismaken met elkaar, de universiteit en met de (horeca in de) stad.

De drukte, gekke opdrachten en het eet- en drinkgedrag van de studenten in de stad zullen bij sommige Nijmegenaren minder gewaardeerd worden. Misschien kunnen zij het relativeren met de formulering van de moderator van de R.K. Studentenvereniging "Carolus Magnus" J. van Rijckevorsel S.J in 1925. Hij reageerde in De Gelderlander verontwaardigd op een zeer kritisch, anoniem stuk over de ontgroening bij Carolus Magnus in het Rooms-Katholiek Studentenblad. Niet een van de door "een of ander pas aangekomen nieuweling" genoemde feiten was waar maar:

"De waarheid is, dat aan Nijmeegsche Universiteit een vereenigingsleven groeit, dat zeer zeker nog niet zijn vollen wasdom heeft bereikt, maar dat tot hoogen bloei zal komen, ook al moeten men enkele uitingen van jongbruisende levenskracht afkeuren."

In het archief mag ik woensdag groepjes geschiedenisstudenten ontvangen en een korte rondleiding geven door het depot. Een van de stukken die ik zal laten zien, eindigde helaas als laatste in de verkiezing voor Stuk van het Jaar: het verslag van de gemeenteraadsvergadering van 7 februari 1923 waarin met 1 stem verschil vóór de vestiging van de Roomsch Katholieke Universiteit te Nijmegen werd besloten. Ben benieuwd of de aankomende studenten weten wat het verschil was tussen de 16 voor- en 15 tegenstemmers.

In het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis is in mei veel informatie toegevoegd over de geschiedenis van de universiteit naar aanleiding van het 90 jarig bestaan: Radboud in de stad.

maandag 12 augustus 2013

Asperges bij de Waalbrug

De aspergeversperring in de praktijk. Bron: Regionaal Archief Nijmegen
Een betonnen blok met gaten erin. Daarop stuitten wegwerkers op 2 augustus tijdens het wegbreken van het wegdek op de noordelijke oprit van de Waalbrug in Lent. Het was snel duidelijk dat dit het betonnen fundament was van een zogenoemde aspergeversperring, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog aangebracht ter verdediging van de verkeersbrug.

De aspergeversperring bestond uit tientallen stalen, puntige palen (‘asperges’) die onder een hoek van 45 tot 60 graden waren geplaatst in een betonnen blok dat in het wegdek was verzonken. Ze weerhielden legertanks ervan de brug op te rijden en door te stoten naar de overzijde van de rivier – mochten de Duitsers vanuit de Betuwe de aanval op Nijmegen inzetten. Wikipedia leert dat asperges vaak waren voorzien van landmijnen, zodat een tank bij een confrontatie met zo’n paal grote schade opliep.

Fragment van het ontwerp voor de aspergeversperring in de zuidelijke oprit van de
Waalbrug. De Waalbrug ligt rechts. Bron: Regionaal Archief Nijmegen, archief
van het Kabinet van de Burgemeester van Nijmegen 1915-1945, inventarisnummer 63

Terwijl na de ontdekking vorige week een discussie oplaaide over eventueel behoud van dit oorlogserfgoed, werd het blok beton onderzocht en nauwkeurig gedocumenteerd door archeologen en vervolgens weggebroken. Teleurstelling alom, maar misschien is er een troost: een soortgelijk fundament zou zich nog best kunnen bevinden aan de andere kant van de rivier, onder het asfalt van de General James Gavinweg in Nijmegen. Want ook daar werd destijds, ter hoogte van de Belvédère, een aspergeversperring aangebracht.  

Detail van de ontwerptekening. Asperges in de
zwarte vakken stonden in een hoek van 45°, in
de witte vakken in een hoek van 60°
Toevalligerwijs trok er enkele weken vóór de ontdekking van het betonblok in Lent een intrigerend archiefstuk aan mijn neus voorbij. Voor een onderzoekje was ik aan het bladeren in het archief van het Kabinet van de Burgemeester van Nijmegen, toen ik enkele brieven en ontwerptekeningen tegenkwam betreffende ‘Hindernissen vóór de Waalbrug’. In twee brieven van 25 februari 1937, bestempeld als zijnde ‘Zeer Geheim’, verzocht de eerstaanwezend-ingenieur der Genie in Nijmegen aan burgemeester en wethouders om een vergunning te verlenen ‘tot het maken van een fundeering voor een hindernis in bedoelden weg, alsmede voor het maken van afdaken (bergplaatsen voor palen)’. De versperring werd met enkele ondergrondse kabels in de wegberm aan de Waalbrug verbonden. Rijkswaterstaat voerde de werken uit.  

De palen werden niet direct in het beton geplaatst maar bleven de eerste jaren opgeborgen. Pas toen de oorlogsdreiging in 1939 sterk voelbaar werd bracht de genie de versperringen in gereedheid. In de ochtend van 10 mei 1940 waren het echter niet de asperges die de Duitse opmars belemmerden: de genie blies de Waalbrug zelf op…


donderdag 8 augustus 2013

Eindstand voorverkiezing Stuk van het Jaar


De laatste week stemmen heeft niet tot grote verschuivingen in de rangschikking geleid. Met bijna de helft van de stemmen heeft het publiek in grote getale gekozen voor de bijzondere foto van de Waalbrug in aanbouw. Deze foto zal in oktober tijdens de Maand van de Geschiedenis meedingen in de landelijke verkiezing van het Stuk van het Jaar 2013.

Ruim 350 mensen brachten in de afgelopen weken hun stem uit in de voorverkiezing voor het Nijmeegse Stuk van het Jaar. Met een groot artikel in De Gelderlander en een nieuwsitem op Nijmegen 1 was er ook volop aandacht in de media voor de voorverkiezing. 

Procentueel ziet de eindstand er als volgt uit (van hoog naar laag):

De voorlopige nummer 1 in de voorverkiezing van het Nijmeegse Stuk van het Jaar
1. Een symbool van de stad in aanbouw: foto arbeiders op de in aanbouw zijnde verkeersbrug | 48%
2.Een laatste teken van leven: de briefkaart van Kitty de Wijze | 26%
3. Het einde van het Gelderse tijdperk: de overgave van Nijmegen aan Maurits van Oranje-Nassau | 11%
4. Het verhaal van de gewone man: het jubileum van Piet Peters | 9%
5. De strijd om de universiteit: raadsbesluit tot vestiging van Nijmeegse universiteit | 6%

Wordt vervolgd in oktober!

donderdag 1 augustus 2013

Gemengde badgenoegens in 1934

Het zal met de hitte morgen ongetwijfeld druk worden in de zwembaden en plassen in en rond Nijmegen. In de Digitale Studiezaal vond ik in de collectie van Nijmegen Blijft In Beeld leuke beelden van waterpret in 1934 onder de fraaie titel 'Badgenoegens'.

Bron: Regionaal Archief Nijmegen

Het natuurbad voor Hotel Plasmolen was dat jaar in juni officieel geopend. Hoteleigenaar Alphons van der Grinten had het initiatief genomen voor de aanleg, dat was uitgevoerd als een werkverschaffingsproject van de gemeente Mook-Middelaar. Deze luchtfoto geeft een indruk van het grote terrein met door coniferen gescheiden bassins voor heren en dames en kinderen, aldus het krantenbericht. De beelden tonen aan dat die scheiding niet zo serieus genomen werd, op een warme dag een maand later.

Wie nog meer wil weten over de geschiedenis van de bad- en zwemcultuur in Nijmegen kan vanaf zaterdag terecht in het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis. Vrijdag is de opening van het 51e canonvenster over dit thema.