dinsdag 24 december 2013

Een stichtelijk drama

Een mislukte aanslag op de koningin in Nijmegen en een fanatieke communist die zich tot het christendom bekeert. Twee ingrediënten van een drama waarvan het Regionaal Archief Nijmegen vorige week het script geschonken kreeg. Leeswaarschuwing: onderstaande tekst bevat details over de inhoud en de afloop van het verhaal!

De Anarchist is een sociaal drama in vier bedrijven, in 1929 geschreven door de Oost-Vlaamse toneelschrijver, dichter en uitgever Reinier Ysabie – pseudoniem van René Ysebie (1898-1967). Het stuk speelt in 1928 en gaat over Fred Beersen, geneesheer in Rotterdam en overtuigd communist. Zijn kameraad Musch spoort hem aan om grootse, bevrijdende daden te stellen. Fred begint klein. Tot grote woede en verdriet van zijn vader, een Nijmeegse dokter, weigert hij afscheid te nemen van zijn stervende moeder die zo van hem houdt. Daarna volgt een grootser plan: Musch haalt Fred over een aanslag te plegen op de koningin, die over enkele weken tijdens een bezoek aan Nijmegen het huis van Freds vader zal passeren.

Op de dag van het koninklijke bezoek is Freds vader nog steeds kapot van de dood van zijn vrouw. En hem wacht meer ellende: zijn oudste zoon Herman, die als pater van Scheut in China missiewerk verricht, staat voor de deur. Blind. Tijdens een opstand hebben de communisten zijn ogen uitgebrand. Vader vervloekt zijn zoon Fred en zoekt troost bij het graf van zijn vrouw. Even later meldt Fred zich bij zijn ouderlijk huis, waar hij met zijn geliefde broer in discussie gaat over zijn sympathie voor de communisten. Dan hoort Fred gejoel op straat: de koningin is in aantocht! Hij probeert zijn revolver op de koningin te richten en schiet, maar zijn blinde broer weet hem net op tijd te overmeesteren. Niet de koningin, maar Herman wordt door de kogel getroffen.

Als vader thuiskomt en daar Fred aantreft, ontsteekt hij in woede. Hij schiet Herman te hulp en constateert dat de kogel diens ruggenmerg heeft doorboord. Zijn zoon zal voor de rest van zijn leven verlamd zijn. Fred staat op het punt het huis te ontvluchten als een politierechercheur hem staande houdt op verdenking van het plegen van een aanslag. Vader neemt zijn zoon echter in bescherming en weet hem met een list uit handen van de politie te houden.

Fred verblijft een tijd bij zijn vader en broer in Nijmegen, spreekt veel met Herman en bezoekt zelfs een mis, wat hem goed doet. Hij komt tot inkeer en wil de mensheid niet langer pogen te bevrijden met bloedige daden, maar met het zaaien van christenliefde. Uiteindelijk vindt hij God en besluit hij om de plaats van zijn broer als missionaris in China in te nemen.

Het zou bijna een kerstverhaal kunnen zijn…

Geen opmerkingen: