dinsdag 8 oktober 2013

Kleine archieven toegankelijk (2): De Lindenberg

In het kader van de Maand van de Geschiedenis besteedt het Regionaal Archief Nijmegen (RAN) wekelijks aandacht aan enkele kleine archieven die onlangs toegankelijk zijn gemaakt. Deze week: de archieven van De Lindenberg.

De Nutsschool aan het Hertogplein, 1954.
Bron: Regionaal Archief Nijmegen
Lindenberg Huis voor de Kunsten is al ruim veertig jaar het artistieke hart van Nijmegen. Of je nu iets wilt leren over of doen met muziek, dans, beeldende kunst, literatuur of theater: het kan er allemaal. Alle gewenste voorzieningen zijn er voorhanden. Dat was begin jaren zestig van de vorige eeuw wel anders. Toen kende Nijmegen drie culturele stichtingen – de Openbare Leeszaal en Boekerij, de Vrije Academie voor Beeldende Kunst en de Nijmeegse Muziekschool – die het stuk voor stuk aan goede huisvesting ontbrak. De gemeente besloot in 1962 al die stichtingen in één nieuw gebouw onder te brengen. Tien jaar later opende Cultureel Centrum De Lindenberg zijn deuren. De Lindenberg heeft vele organisaties gehuisvest, de wortels van enkele gaan terug tot in de negentiende eeuw. Dit jaar heeft het RAN elf ‘Lindenbergarchieven’ toegankelijk gemaakt. De archieven hangen op een ingewikkelde manier met elkaar samen. Laten we bij het begin beginnen…

Muziekscholen
In 1867 begon muziekonderwijzer J.H. Götz met de (Nijmeegse) Volksmuziekschool, waar kinderen uit arme gezinnen gratis of tegen een kleine vergoeding een instrument konden leren bespelen. Enige tijd later, in 1894, richtte de afdeling Nijmegen van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst een muziekschool en een zangkoor op. Deze muziekschool fuseerde in 1959 met de Nijmeegse Volksmuziekschool tot de Nijmeegse Muziekschool (later: Muziekcentrum De Lindenberg).

Beeldhouwende cursisten aan de Vrije Akademie, 1953.
Bron: Regionaal Archief Nijmegen
Beeldende kunst en dramatiek
De Muziekschool vond onderdak in de voormalige Nutsschool aan het Hertogplein. Daar had schoolhoofd J.J. Derks in 1952 de basis gelegd voor een volksschool voor beeldende kunst, de latere Vrije Akademie Nijmegen. Nadat het voormalige schoolgebouw in 1966 was verkocht vonden de Muziekschool en de Vrije Akademie tijdelijk elders onderdak. Vanaf 1972 deelden ze het nieuwe Cultureel Centrum De Lindenberg met de Openbare Leeszaal en Boekerij, ofwel de openbare bibliotheek. De drie gebruikers kregen in 1977 gezelschap van de Stichting Spelcentrum, het latere Theater en Danscentrum De Lindenberg. Deze stichting, opgericht in 1964, vormde geïnteresseerden in ‘de dramatische expressie in al haar vormen, geledingen en verschijningsvormen, de dans daaronder inbegrepen’.

Samenwerking en publiciteit
Voor het beheer en de exploitatie van het gebouw, én om de samenwerking tussen de gemeente en de gebruikers van het gebouw te stroomlijnen, riep de gemeente in 1969 de Stichting Cultureel Centrum De Lindenberg in het leven. Haar opvolger werd in 1980 de Bestuurscommissie Cultureel Centrum De Lindenberg. Stichting Stedelijk Cultureel Overleg (SCO) organiseerde overleggen tussen verschillende culturele verenigingen binnen en buiten De Lindenberg. Ook was SCO de initiatiefnemer van het Vrij Uit Festival, waarin Nijmegenaren vanaf 1985 jaarlijks een voorproefje kregen van het nieuwe culturele seizoen. Promotie rondom culturele activiteiten werd verzorgd door de Stichting Culturele Informatie Nijmegen (SCiN). Zij bracht folders uit en publiceerde het uitgaansmagazine Entr’acte.

Cultureel Centrum De Lindenberg, 1990.
Bron: Regionaal Archief Nijmegen
Theater
In 1992 fuseerden de Vrije Akademie, de Muziekschool, Theater en Danscentrum en de Bestuurscommissie tot De Lindenberg, Stedelijk Centrum voor Kunst en Cultuur. Drie jaar later sloot de SCO zich hierbij aan.
Last but not least is er het archief van het Steigertheater, dat in 1981 werd opgericht door theatergroep Thuis. Het was lang gevestigd aan de Fortstraat, maar bezuinigingen in de kunstwereld noopten het theater in 2005 te fuseren met De Lindenberg. Een jaar later vond de verhuizing naar De Lindenberg plaats.

Alle elf archieven zijn te raadplegen via de volgende links:


Volgende week: het archief van Kladderadatsch.

Geen opmerkingen: