maandag 28 oktober 2013

Archieven Canisius College nu in te zien

Onlangs is de inventarisatie van de archieven van het Canisius College en voorgangers afgerond. De geïnventariseerde archieven geven een prachtig beeld van 100 jaar katholiek middelbaar onderwijs in Nijmegen en Beek.

Het huidige Canisius College had vele voorgangers en de geschiedenis van de school gaat terug tot 1900. Onder de voorgangers waren jongens- en meisjesscholen, scholen met en zonder internaat, scholen voor mavo, havo, vwo en technische opleidingen. Scholen als het Canisius en Mater Dei waren landelijk gezien toonaangevend en speelden een belangrijke rol in de emancipatie van katholiek Nijmegen. Bekende oud-leerlingen van het Canisius College waren onder andere Hans van Mierlo, politicus, Ruud Lubbers, politicus, Peter van Uhm, oud-generaal en commandant der Strijdkrachten en van Mater Dei onder andere Marga Klompé, politica, en Karla Peijs, politica.


Het Canisius College was van 1900 tot 1967 een katholiek jongensinternaat van de Orde der Jezuïeten. De school was ontstaan uit het Aloysius College te Sittard, maar verhuisde naar Nijmegen vanwege de betere ligging en de mogelijkheid om een nieuw gebouw te betrekken aan de Berg en Dalseweg 81. Vanaf toen was er op het Canisius College een gymnasium, HBS en een handelsschool (HBS-a).



Het Canisius was de tweede katholieke school in Nederland en de docenten waren voornamelijk paters Jezuïeten. Het onderwijs was vooral gericht op godsdienstige en culturele vorming maar daarnaast was er veel aandacht voor cultuur en sport. Het Canisius College werd als exclusief gezien, want het schoolgeld kostte 4000 gulden per jaar, dat voor die tijd veel geld was. Hierdoor kreeg het Canisius toch een goede naam.

De leerlingen van het internaat sliepen in "chambrettes", grote slaapzalen met kleine afgesloten slaapkamertjes, aten aan tafels van zes vaste groepen en studeerden op vaste tijden in de studiezalen aan eigen bureaus onder permanent toezicht van een pater-surveillant. In hun vrije tijd konden de internen gebruik maken van een zaal met televisie, en voor de internen uit de hoogste klassen was er een een biljarttafel. Daarnaast bood de school gelegenheid voor de leerlingen om lid te worden van een club, onder andere voetbal en hockey en een filmclub.


Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het schoolgebouw door de Duitsers gevorderd. In 1965 werd het internaat van het Canisius College opgeheven. De samenwerking met het nabijgelegen meisjeslyceum Mater Dei leidde tot in 1968 een fusie. Als gevolg van de Mammoetwet ging in 1973 het Canisius over in het Canisius College-Mater Dei (CCMD). In 1981 kwam het schoolgebouw aan de Berg en Dalseweg 81 vrij en verhuisde de school naar de Berg en Dalseweg 207 in het gebouw van de voormalige Mater Dei. Het schoolgebouw aan de Berg en Dalseweg 81 is tegenwoordig in gebruik bij de Hogeschool Arnhem - Nijmegen (HAN).

De archieven van het Canisius College en voorgangers met een omvang van ruim 160 meter, bevatten naast de vergaderingen van de directies en schoolbesturen, naam- en adreslijsten van (onderwijzend) personeel en leerlingen, duizenden foto's, waaronder klassenfoto's en foto's van schoolreizen, schoolbladen, stukken over het onderwijs en buitenschoolse activiteiten, waaronder schoolreizen en een collectie muziekpartituren. Vele archieven zijn bijna compleet bewaard gebleven dankzij de in 2009 overleden Arnold Wolf, docent geschiedenis en schoolarchivaris van het Canisius College, die ruim 30 jaar lang zich ontfermde over de schoolarchieven.

Hieronder een overzicht van alle toegankelijk gemaakte archieven:
Alle archieven zijn te raadplegen via de website van het Regionaal Archief Nijmegen. Voor de originele stukken kan men terecht in de studiezaal van het archief.


Geen opmerkingen: