vrijdag 8 maart 2013

Bij het verdwijnen van een spoorlijntje...

Smalspoor verscheen al bij de aanleg
van het Goffertpark: arbeiders vullen
kieplorries met zand in 1937.
Bron: Regionaal Archief Nijmegen, 
fotonr. F20219
‘Stoomtreintje uit Goffertpark gaat naar Zweden’, zo las ik tot mijn verbazing in De Gelderlander van 6 maart. Treintje en rails zijn verkocht en liggen inmiddels in een attractiepark in Zuid-Zweden. Daarmee is voor vele Nijmegenaren een stukje jeugdsentiment plotsklaps verdwenen. Op het bericht kwamen bij De Gelderlander direct enkele teleurgestelde reacties van zowel vrijwilligers als parkbezoekers. Een korte duik in de geschiedenis van het smalspoorlijntje leerde dat de aanleg ervan destijds evenzeer tot teleurstellingen leidde.

Idee voor een kindertrein
In 1969 wenste het college van B en W te stoppen met de exploitatie van het openluchttheater in het Goffertpark. Om de attractiewaarde van het park te behouden, stelde zij onder andere de realisatie van een kindertrein voor. Dat idee kwam van J.G. Vriezen, technisch medewerker bij de Nederlandse Spoorwegen en in het bezit van een minitreintje, en voorzag in een 3 kilometer lang tracé dat bijna het hele park omringde. Het dieseltreintje zou in de maanden april t/m augustus rijden.

Het geplande tracé voor het eerste recreatieve dieseltreintje. Links het stadion, rechts
de Muntweg en onder de Slotemaker de Bruïneweg. Het rechte stuk bovenaan werd
later opgebroken. Bron: Regionaal Archief Nijmegen, Secretariearchief van de
gemeente Nijmegen 1946-1984 (Cultuur), inventarisnummer 6177. Eigen foto
Bezwaren
De gemeentelijke politie en de afdeling Verkeer uitten de nodige bezwaren: de oversteek van de Slotemaker de Bruïneweg zou tot gevaarlijke situaties leiden en het spoor zou doelwit van vernielingen worden. Ook J.A.H. Steinweg, oud-burgemeester en erevoorzitter van het bestuur van de Stichting Stadspark de Goffert, mengde zich in de zaak. Hij zag de aanleg van een spoorlijn als een grove aantasting van het park en probeerde burgemeester De Graaf over te halen de aanleg te voorkomen. Het mocht niet baten: op 24 juni 1970 zette de gemeenteraad het sein op groen.

Het tracé was inmiddels wel ingekort naar 2,5 kilometer en zodanig gepland dat het de Slotemaker de Bruïneweg niet kruiste. Het spoor liep vanaf het openluchttheater langs de speelweide naar het rosarium en de Muntweg. Via de ‘bovenvijver’, het Konijnenpad en Heydepark vervolgde het zijn weg naar de bossen bij het stadion om daar met een lus terug te keren naar het openluchttheater. Een schuur naast huis Heydepark diende als remise.

Het laatste restant van het eerste recreatieve spoorlijntje,
tussen het openluchttheater en het stadion. Eigen foto

Verroest ijzer
De aanleg van het lijntje in 1971 verliep stroef. De partij opgekochte rails bleek een hoop verroest ijzer en toen het spoor er eenmaal lag, liet de constructie te wensen over. Na de opening op 19 mei 1971 ontspoorde het treintje zo nu en dan. Een deel van het spoor moest later worden verwijderd omdat een helling te steil was voor de dieselloc. In het zomerseizoen van 1973 kon de ‘Goffert-Expres’ pas weer zonder problemen weer in gebruik worden genomen. De trein maakte nu geen rondje meer, maar reed heen en weer tussen de Muntweg en het openluchttheater.

Na twee seizoenen concludeerde de exploitant, ondernemer C.J. van Gent, dat het treintje niet het verwachte succes bracht: er was een exploitatietekort. De gemeente zinspeelde op een verplaatsing van het spoor naar het hertenkamp bij de Wezenlaan, maar Van Gent wilde daar niet van weten. Het dieseltreintje tufte nog tot in 1984 heen en weer, maar stond ook vaak werkloos in de remise.

Stoom
Eind maart 1985 liet Van Gent met pijn in het hart de rails verwijderen. Op hetzelfde moment verrees elders in het park een nieuw spoorlijntje: de heer G. Hoffs liet vanaf het voorjaar een heus stoomtreintje rondjes rijden om het hertenkamp aan de Wezenlaan. Dit treintje was een langer leven beschoren, maar kwakkelde evenzeer. De laatste trein in het Goffertpark reed in augustus 2012.

1 opmerking:

sam neve zei

De stoomtrein, de Rollecate, is destijds nog gemaakt door mijn opa Kees Neve. Het heeft eerst in Bennebroek gereden bij speeltuin Linnaeushof. Na de verkoop heb ik nog contact gehad met de nieuwe eigenaar in Zweden. De Rollecate ging rijden in het Niels Holgerson park aldaar. Maar nu staat hij weer te koop. Zou iemand hem terug kunnen halen naar Nederland?