woensdag 13 maart 2013

1001 vrouwen in de archiefbibliotheek

Compact en toch monumentaal, dat is 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Het boekwerk, samengesteld door Els Kloek en uitgegeven door Vantilt, staat sinds deze week in de bibliotheek van het Regionaal Archief Nijmegen. Tien jaren werk gingen aan de publicatie vooraf. Het boek beschrijft 1001 vrouwen die in hun tijd lokaal, landelijk of internationaal bekend waren en het nu veelal nog zijn. Dat gebeurt in chronologische volgorde (op geboortedatum), beginnend in de vierde eeuw met de heilige Cunera en eindigend met Karin Adelmund, de PvdA-politica die in 2005 op 56-jarige leeftijd overleed.

1001 vrouwen leest gemakkelijk door, al is het in de eerste plaats een naslagwerk. Bijna alle lemma’s zijn voorzien van een afbeelding, ook die over de middeleeuwse vrouwen. De honderden pagina’s met informatie – mijn ogen moeten even wennen aan de lichtroze pagina’s – worden afgewisseld door blokken met paginagrote afbeeldingen. Erg fraai.

De vraag die voor ons van belang is, is natuurlijk: welke Nijmeegse vrouwen staan in het boek? Het antwoord daarop is niet zo snel te vinden. Een register op naam is er als vanzelfsprekend, ook een register op auteur, maar een zaken- of plaatsnamenregister ontbreekt. Met onder andere de ‘Nijmeegse biografieën’ bij de hand ga ik op zoek. Staat Theophano misschien tussen de 1001? Nee, deze keizerin uit de tiende eeuw kwam weliswaar geregeld in Nijmegen, ze was geen Nederlandse. Ook Catharina van Bourbon, hertogin van Gelre en bijgezet in de St. Stevenskerk, ontbreekt.
Stijn Buys, de eerste Nijmeegse vrouw in het boek

De eerste Nijmeegse die ik tegenkom is Stijn Buys, de weduwe die midden zestiende eeuw in haar testament vastlegde dat uit haar nalatenschap een weeshuis zou worden gesticht. Helaas komt ze er wat bekaaid vanaf: alle informatie is in slechts één alinea samengevat – dat terwijl de meeste persoonsbeschrijvingen 1 à 2 pagina’s beslaan.

Al bladerend trekken koninginnen en prinsessen, hertoginnen en gravinnen, wetenschappers en kunstenaars aan me voorbij. Zeven Nijmeegse vrouwen kom ik tegen, van wie de namen me soms wel, soms niet bekend in de oren klinken: de dichteres Elisabeth Vervoorn, de schrijfsters Betsy Perk en Annie Romein-Verschoor, politica Marga Klompé en feministisch theologe Catharina HalkesDichteres Anna Ampt kan, als enige in Nijmegen geboren en overleden vrouw, aanspraak maken op de titel ‘Grootste Nijmeegse aller tijden’, zoals collega Ernest Verhees in deze weblog betoogt. De zevende vrouw is de enige die ik zelf bewust heb meegemaakt: Ien Dales, de eerste socialistische én vrouwelijke burgemeester van Nijmegen van 1987 tot 1989.

Geïnteresseerden kunnen op de studiezaal onderzoeken of er tussen de 1001 vrouwen meer uit Nijmegen staan.

Geen opmerkingen: