vrijdag 4 januari 2013

Trouw aan Kolping!

  
In 1883 kwam het eigen verenigingsgebouw aan de Smetiusstraat
gereed; het stond al snel bekend als het Kolpinghuis (foto RAN).

In de eerste helft van de negentiende eeuw waren de werk­­omstan­dig­heden voor de arbeiders-klasse slecht. De Duitse priester Adolph Kolping (1813-1865) zette zich actief in om het lot van met name jonge katholieke arbeiders te verbeteren door de oprichting van een Gezellenvereniging. Al snel verspreidde het ‘Kolpingwerk’ zich over katholiek Europa.
In 1879 was de Nijmegenaar Johan Poelen, tijdens een rondreis als bakkers­gezel door Duitsland, onder de indruk geraakt van Kolpings initiatief. Eenmaal terug vond hij L.C. Hoctin, priester van de Molen­­straatsparochie, bereid leiding te geven aan een eigen Katholieke Gezellen­vereniging, de latere Kolpingvereniging.

Programmaboekje Het Gebersten Kruukske,
1957   (archief Kolping)
Verleden week meldden wij, dat Z.M. de Koning aan de statuten der Katholieke Gezellen-vereeniging alhier Zijne goedkeuring heeft geschonken. Na inzage dezer statuten kunnen wij thans ons oordeel over genoemde Vereeniging uitspreken en de stad Nijmegen er mede gelukwenschen. 
 Want, wat is het doel van dit genootschap? ‘De beginselen van het Christendom bij den werkman te steunen, en alzoo in hem den goeden geest levendig te houden, die hem tot een ijverig, trouw, bekwaam en gewillig werkman, gelukkig huisvader, zoo mogelijk tot welvarend meester vormt.’ (...) Het is niemand onbekend, dat door het afwijken van de beginselen des Christendoms, in vele landen de werkman de vaan des oproers heeft opgeheven (...) Het is hier te lande nog tijd om die dreigende besmetting te keeren. Gelukkig Nijmegen, dat brave werklieden zal kweeken en behouden! (De Gelderlander, 2 mei 1880)

Hoewel het artikel in De Gelderlander anders doet ver­moeden, staat in de statuten: “Politiek en gods­dienstige polemiek zijn in beginsel buiten de vereeniging gesloten.”            

Foto bij het 50-jarig bestaan van Genesius, 1945 (archief Kolping)

Toch heeft de vereniging, onder het motto Trouw aan Kolping, de stad niet teleurgesteld. Op de meest uiteen­lopende terreinen van het sociale en culturele leven in Nijmegen heeft de vereniging tot op de dag van vandaag haar stempel gedrukt. In het archief van de vereniging, dat onlangs bij het Regionaal Archief beschikbaar is gekomen, treffen we daarvan vele voorbeelden: zangkoor Adolf Kolping, toneelclub Genesius, woningbouw­ver­eniging Kolping, carnavals­vereniging Het Gebersten Kruukske en Avond­nijver­heidsschool St. Joseph (later de Dr. Poels­school).
In 2005 heeft de vereniging, de laatste Kolping­vereniging in Nederland, ter gelegenheid van haar 125-jarig bestaan de erepenning van de stad Nijmegen ontvangen.



Geen opmerkingen: