vrijdag 2 november 2012

Blinde vinken verboden en afgemaakt

Oudste foto in de beeldbank 
van de Vinkegas (1935) 
Bron: Regionaal Archief Nijmegen
Na de eerdere beschrijving van reeksen van soms handige, over langere tijd doorlopende  bronnen - zoals de Verslagen van den toestand der Gemeente en de zogeheten bodeboekjes – dit keer iets meer over het Gemeenteblad. Hierin vind je weliswaar niet de spannendste literatuur over Nijmegen maar de hierin gepubliceerde verordeningen bieden wel enig inzicht in de zorgen en bemoeienissen van de gemeente. Vanaf 1907 tot nu publiceert de gemeente Nijmegen namelijk de lokale regelgeving in het Gemeenteblad. Het  is dus eigenlijk het kleinere broertje van het bekendere Staatsblad. Sinds 1996 is het Gemeenteblad digitaal beschikbaar via de internetpagina van de gemeente.

Gemeenteblad B 1920, nr. 1.
In de bibliotheek van het archief is de gedrukte serie van de Gemeentebladen opgenomen. Als voorbeeld heb ik uiteraard die van 1920 eens doorgebladerd. De eerste verordening van dat jaar trok meteen mijn aandacht gezien het zeer specifieke onderwerp. Het gaat namelijk om “De verordening ter voorkoming van het verminken van vogels en het houden van verminkte vogels.” . Wat was de achtergrond van deze bijzondere bepaling?

De behandeling in de Gemeenteraad van dit voorstel van de “Commissie voor de de strafverordeningen” in december 1919 maakt wel iets duidelijker maar niet alles. Raadslid en vogelliefhebber G.H. Janssen vroeg naar aanleiding van artikel 2 wat er gebeuren moet “met de blind gemaakte vinken, welke op dit oogenblik in kooien zijn opgesloten. Laten vliegen kan men hen niet. Moeten zij misschien worden afgemaakt?” De voorzitter antwoordt dat dit volgens hem inderdaad de enige oplossing is. Blinde vinken zijn dus het probleem?

Uiteraard biedt Wikipedia de oplossing voor dit soort vragen. In het artikel over de vink komt het fenomeen vinkenzetten ter sprake, zangwedstrijden met vinken. In de 18e eeuw ontstond het idee dat blinde vinken mooier zongen waardoor de oogleden van de vogels aan elkaar geschroeid werden. Deze wrede praktijk werd door de opkomst van de dierenbescherming begin 20e eeuw vervangen door geblindeerde kooien en in 1921 werd het in Nederland officieel verboden. Nijmegen liep hier dus al wat op vooruit met deze verordening.

Maar waar de naam voor de gehaktrol nou vandaan komt?

2 opmerkingen:

Anoniem zei

Blinde Vinken koop je nog steeds in een supermarkt of bij de slager in Nijmegen.Hoe effectief was dit besluit?
grr wolf

Rob Essers zei

Onderaan Gemeenteblad B 1920, nr. 1. staat de naam “MATHON.” Voor zover ik weet, ondertekende burgemeester Van Schaeck Mathon de stukken steevast met “Mathon.” Dat was zijn oorspronkelijk achternaam. Hij werd op 22 juli 1853 in Hulst als Franciscus Maria Amandus Mathon geboren. Zijn echtgenote met wie hij op 30 januari 1894 in het huwelijk trad, heette Pauline Jeanne Aimée Marie van Schaeck.

Bij Koninklijk besluit van 30 april 1898, nr. 82 werd hem toestemming verleend om bij zijn geslachtsnaam de naam van Schaeck te voegen, waardoor hij met zijn wettige nakomelingen de geslachtsnaam van Schaeck Mathon dragen.