woensdag 10 oktober 2012

De droge kermis van 1920 (ToenTerTijd)

Kermis op de Mariënburg, een jaartje later (1921)
Bron: Regionaal Archief Nijmegen
De kermis van dit jaar zit er helaas weer op. Toen ik maandagochtend door de stad naar mijn werk fietste waren alle attracties ingepakt en vertrokken. Alleen op de Waalkade waren de grote jongens nog niet helemaal opgeruimd.

Vorig jaar verscheen er al een blog over de geschiedenis van de Nijmeegse kermis en publiceerde het archief enkele kermisfoto’s op Flickr.

De kermis van 1920 was een bijzondere door het alcoholverbod. Met dat laatste had B&W een totaalverbod van de kermis weten te voorkomen, al ging het verzet tegen het jaarlijkse drankfestijn wel ten koste van de kermissen in het Schependom. Dat de drooglegging niet volledig slaagde is te lezen in het artikel “Een kermis met tragische afloop” in De Gelderlander van 29 september 1990. Dit artikel over de kermis van zeventig jaar eerder is uiteraard een aflevering van de onvolprezen serie Nijmegen ToenTerTijd van Maarten Dongelmans. In de bibliotheekcatalogus van het archief zijn maar liefst 216 artikelen van zijn hand opgenomen over alle denkbare onderwerpen. Selecties hieruit zijn in 1988 en 1994 gepubliceerd onder de titels “Stad in stroomversnelling” en “Struinen door het stadsverleden”. De prachtige verhalen van Dongelmans over vooral het begin van de twintigste eeuw zijn voor een verbeelding van Nijmegen in 1920 onmisbare literatuur.

Een korte speurtocht in de archieven leverde nog een leuke treffer op. In het archief van de Dienst Bouw- en Woningtoezicht vond ik namelijk een serie stukken over de verpachting van standplaatsen op de kermissen van 1919 tot 1951. In het dossier over 1920 (inv.nr. 1029) kwam ik onderstaande lijsten tegen met daarin een overzicht van de attracties van dat jaar met mooie namen als de electriseermachine, een levende krokodil en het automobielcircus. De meeste zijn verdwenen, alleen de poffertjes en zoetigheden zullen in 2020 ook nog wel te vinden zijn en wie weet, komt de geheelonthouderstent weer terug.




Geen opmerkingen: