donderdag 25 oktober 2012

Bodeboekjes als voorganger van de gemeentegids

Postkantoor aan de
Van Schevichavenstraat (1920)
Bron: Regionaal Archief Nijmegen
Krijgen alle inwoners van Nijmegen in 2020 ook een gemeentegids in de brievenbus of zal deze dan alleen maar digitaal beschikbaar zijn? In 1920 – want dat jaar blijft nog even centraal staan, ook al is de discussie over de stadvisie2020 over het hoogtepunt heen – konden de inwoners het Jaarboekje voor Nijmegen gebruiken.

De gemeentegids kan op een lange traditie buigen want al vanaf halverwege de achttiende eeuw zijn er voorgangers te vinden, met weliswaar verschillende benamingen en enkele korte onderbrekingen. In 1906 was het Jaarboekje voor Nijmegen de opvolger van het Zakboekje dat in 1880 voor het eerst was uitgegeven. Beide boekjes werden samengesteld door de gemeentebode - in de eerste plaats verantwoordelijk voor de post van de gemeente - en waren daarom vooral bekend  als "bodeboekjes". In 1971 verscheen de laatste, drie jaar later gevolgd door een eenmalig verschenen Jaarboekje dat was samengesteld door de afdeling Voorlichting van de gemeente Nijmegen. Daarna is de draad weer opgepakt in 1980 met de uitgave van Nijmegen Compleet, de directe voorganger van de huidige gemeentegids. In die laatste serie hebben wij in onze bibliotheek overigens nog enkele ontbrekende jaren dus als iemand nog een gemeentegids uit 1981, 1983, 1985 of 1986 op zolder heeft liggen dan houden we ons aanbevolen. Die zolder kan waarschijnlijk niet helpen voor de eveneens ontbrekende Zakboekjes van 1881 tot en met 1884.

In de kennisbank van het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis is iets meer te lezen over de gemeentebode en de bodeboekjes (almanakken) van vóór 1880. Een uitgebreid overzicht ontbreekt echter nog. Ik houd het hier bij de titelpagina van het Jaarboekje van 1920 en het mysterie van de vermelding van de 49ste jaargang. Op het eerste Jaarboekje (uit 1906) staat consequent 35e jaargang maar in de voorgaande Zakboekjes ontbreekt een vermelding van de jaargang. Welke 48 voorgaande jaargangen zullen in 1920 bedoeld zijn?

In de studiezaal van het archief is een uitgebreide papieren toegang op de "bodeboekjes" van 1880 tot 1974 beschikbaar met daarin de vermelding van alle organisaties en bedrijven,  met daarbij alle wijzigingen in de samenstelling van de besturen of directies in deze periode. Een makkelijk hulpmiddel voor onderzoek naar de geschiedenis van je vereniging of stichting.

Geen opmerkingen: