donderdag 13 september 2012

Het boekje van de rentmeester


Exterieur
Onlangs mocht het Regionaal Archief Nijmegen via het Gelders archief een bijzondere aanwinst ontvangen. We zien een boekje met een lederen kaft in de vorm van een envelop, voorzien van een koordje om het dicht te binden. Een handzaam zakboekje uit het begin van de negentiende eeuw.

Het boekje is waarschijnlijk afkomstig van een rentmeester. Rentmeesters voerden de administratie over onroerende goederen in opdracht van grond bezittende derden en inden voor hen de renten, huren en pachten. De rentmeester van dit boekje administreerde de 'verpagting der landerijen in het Circul van Ooij en Persingen'. De informatie in het boekje strekt van 1803 tot en met 1812. Elk jaar opnieuw werden er gelden geïnd door de rentmeester, voor het Borger Weeshuis, het Dolhuis, 'de heer In de Betouw', 'de heer Van Sanders van Well' en vele anderen. Onder elke 'opdrachtgever' stonden de verpachtingen in kwestie vermeld, veelal met geografische plaatsbepalingen als 'Claverkamp', 'Geerkamp' en 'De grote boomgaard', met daarachter de bij de pachters geïnde of te innen gelden.

Interieur
Van wie het boekje was, is nog moeilijk te achterhalen. Er staat geen naam in genoteerd, hoogstwaarschijnlijk omdat het boekje puur voor eigen gebruik was bestemd. Ook vergelijking met financiële stukken in andere archieven van het RAN, zoals die van de Nijmeegse Broederschappen en die van het Borgerkinderen Weeshuis, biedt tot nog toe geen uitkomst. Wel zien we in deze archieven dat er meerdere rentmeesters actief waren. Zo werden tussen 1803 en 1812 voor het Borgerkinderen Weeshuis de 'jaarlijkse rekeningen der rentmeesters' opgemaakt door de heren Van Veerssen, Van Haaps, Elders, Van der Waarden en Weeninck. Voor het Ellendige Broederschap werden in deze periode die rekeningen bijgehouden door rentmeester De Man. Vormde dit boekje het administratieve hulpstuk van een van deze heren?

Geen opmerkingen: