woensdag 1 februari 2012

Het klokkenspel aan het 'Koningsplein'


Foto: Hylke Roodenburg, 2012
Hij werkt al jaren niet meer: er zit geen beweging in en er komt geen geluid meer uit. Voor de omwonenden misschien een verademing, maar voor de muzikale Nijmegenaar zonder meer een gemis. Het klokkenspel aan de Koningstraat – of zo u wilt het ‘Koningsplein’ – doet er het zwijgen toe. Zijn vrolijke noten klonken vanaf midden jaren tachtig dagelijks over het pleintje, maar het carillon bestaat al langer.

De Eindhovense ondernemersfamilie Van Hout-Ververgaard opende in 1930 een juwelierszaak aan de Broerstraat in Nijmegen. Na enkele jaren verhuisde de zaak naar de Lange Burchtstraat, maar hier ging het winkelpand in vlammen op tijdens de bevrijding van Nijmegen in 1944. De juwelier en horlogerie vond een tijdelijk onderkomen in dit pand op de hoek van de Molenstraat en de Tweede Walstraat.
Bij de herbouw van zijn winkel aan de Broerstraat 49 (het huidige Mango) in 1955 besloot Ververgaard het pand op te luisteren met een uurwerk en een carillon. Deze foto laat zien dat alle klokken voor één venster op de eerste verdieping werden geplaatst. Ieder uur speelde het carillon een stukje en kwamen er figuurtjes van koningen en keizers tevoorschijn.

Toen de juwelier midden jaren tachtig verhuisde nam Veith’s Boutique de Musique, sinds eind jaren zestig gevestigd aan de Koningstraat 10, het fraaie instrument over. De eigenaar veranderde de compositie en breidde het carillon uit tot 12 klokken. Veith vertrok midden jaren negentig. Het klokkenspel bleef tot enkele jaren geleden flink wat kabaal maken en werd - mogelijk mede daarom – stilgezet. Tegelijk met de klokken stopte het uurwerk (de foto werd gemaakt om 12.00 uur). Het is nu afwachten of klok en klokkenspel ooit weer in beweging komen...

6 opmerkingen:

Paul vd Heijden zei

Dat carillon kan me eerlijk gezegd gestolen worden, maar ik ben reuze benieuwd naar de figuurtjes van de koningen en keizers. Bestaan die nog? Wie stellen (of stelden) dat voor?

Hylke Roodenburg zei

De figuurtjes bevinden zich waarschijnlijk nog in de constructie. Zodra het carillon speelde kwamen ze te voorschijn. Welke koningen en keizers ze voorstelden: Keizer Traianus, keizer Karel de Grote de destijds regerend koningin Juliana.
De beeldjes werden vervaardigd door niemand minder dan Jac. Maris. Overigens durf ik niet te zeggen of de beeldjes uit 1955 niet in de loop der tijd zijn vervangen.

G.Lemme zei

Klokkenspel en de drie beeldengroepen van Maris (vorsten; kertmis; sinterklaas) zijn gekocht door het museum Commanderie van St.Jan en bevinden zich dus nu in "Het Valkhof". De klokken en het mechanisch gedeelte zijn in langdurig bruikleen door het museum afgestaan (notarieel vastgelegd) aan het pand in de Koningstraat.
Gerard Lemmens

Hylke Roodenburg zei

Geachte heer Lemmens,

Hartelijk dank voor deze waardevolle toevoeging.

Met vriendelijke groet,
Hylke Roodenburg

Paul Verheijen zei

Beste Hylke,
Ter informatie: Op www.marishuis.nl staat een speciale pagina met foto's over dit klokkenspel: Jac Maris > Carillon Nijmegen. De beeldjes van Jac Maris bevinden zich momenteel in het depot van het Valkhofmuseum Nijmegen.
Paul Verheijen (Ateliermuseum Jac Maris, Heumen)

hans zei

volgens mij nog best goed in orde te brengen,ik weet niet of de stuurklok(moederklok) er nog bij is.

Als de klokken heel zijn en niet stuk,door vrieskou
is het simpel te herstellen