dinsdag 31 mei 2011

Bouwhistorie aan de Grote Markt

Een rij monumenten aan de Grote Markt, de nummers 32 t/m 42, lijken zo op het oog nog niet zo oud, maar schijn bedriegt. Het bouwhistorisch onderzoek heeft enkele jaren geleden dan ook veel gegevens opgeleverd. Maar plafonds en andere afwerkingen bedekken nog veel en kelders waren toen niet allemaal toegankelijk.
Een foto uit 1870 geeft een beeld hoe de nrs. 32 t/m 36 er toen uitzagen. Het eerste pand, op de hoek van de Vijfringengas, heeft zijn middeleeuwse kap nog. De andere panden waren toen al verhoogd. Vanwege de knik in de gevelwand zijn de panden 37 t/m 42 niet te zien.
Op de hoek van de Burchtstraat zien we de eerste panden van de Grotestraat die in 1944 bij het bombardement verloren gingen.
Grote Markt 36 is interessant, de gevel zal kort voor 1870 ontstaan zijn. Het pand heeft een attiek en een dakkapel. Rondom de ramen toont de foto geprofileerde lijsten met terracotta versieringen, omstreeks 1865 modern. Die verbouwing zal zo ingrijpend geweest zijn dat hoogst alleen de bouwmuren, de kelder en misschien nog de vloer van de 1e verdieping van het middeleeuwse pand behouden zijn. De overige verdiepingsvloeren en ook de kap zullen toen nieuw gemaakt zijn. Het bouwhistorisch rapport geeft aan dat de stucplafonds van kort vóór 1870 nog aanwezig zijn.

De stormachtige groei van de stad na 1875 heeft in nr. 36 zijn sporen nagelaten. Nog geen twintig jaar later, de bouwvergunning is niet bekend, werd de gevel gemoderniseerd. De togen en terracotta versieringen waren nu ouderwets. Ze werden weggewerkt achter zwaar geprofileerde nieuwe vormen. Ook de attiek en de dakkapel werden gemoderniseerd. Detaillering en materiaalgebruik wijzen in de richting van architect Semmelink en de bouwtijd zou omstreeks 1895 kunnen liggen.
De gevel is in de loop van de jaren zijn dakkapel en ook de attiek verloren, maar de kenmerkende raamomlijstingen bleven behouden. Duidelijk is dat de nieuwe omlijstingen niet aansluiten bij de kozijnen die van de eerste verbouwing zijn.
Bijzonder is dat in de vlakken boven de ramen oorspronkelijk reclameteksten stonden. Dat was al vaag te zien op de foto uit 1870.
Omstreeks 1895 werden de teksten onderdeel van de architectuur. Het kan zijn dat de achtergrond van de letters toen bestond uit zwart glas met daarin geëtste en vergulde letters. Maar dat is er niet meer; de vlakken zijn nu geschilderd.
 
Een tijdje geleden had collega Diane van der Heijden contact met de uitbater van nr. 36. Dat leidde vorige week tot een afspraak om de kelder te bekijken. Dat was interessant, bij het bouwhistorisch onderzoek was die niet toegankelijk.
Achter de bar liet de enthousiaste uitbater een klein luikje losmaken en zo konden we via een stalen laddertje afdalen in een zeer diepe, overwelfde kelder. Hij is, gezien de baksteen formaten, zeker middeleeuws.
Het is een grote, gave kelder die met een gemetseld tongewelf is afgedekt. In de zijwanden vonden we in totaal een vijftal kaarsennissen. Aan de voorzijde is er een brede gemetselde trap naar boven, maar die is daar nu afgesloten.
Naast de trap bevindt zich een 19e-eeuws tussenvloertje van stalen balken met troggewelfjes en van daaruit is er toegang tot een klein wijnkeldertje met gemetselde nissen. Dat deel bevindt zich onder het winterterras. Dat was, zoals bij alle oude panden in de binnenstad, de eigen stoep van het pand.
Zo hebben we onverwacht een interessante aanvulling gevonden op de bouwhistorie van dit pand. Als de enorme ruimte tot interessante gebruiksmogelijkheden zou leiden, kan ook weer een stukje Nijmeegse geschiedenis voor het publiek beleefbaar worden.

75 jaar Waalbrug: presentatie in de bibliotheek en op Flickr

De Waalbrug in aanbouw / 1930-1936 /
Fotograaf onbekend / Collectie Regionaal Archief Nijmegen, F47109
In 2011 viert Nijmegen het 75-jarig jubileum van de Waalbrug. Zowel online als offline besteedt het Archief aandacht aan dit icoon van de stad.

Vanaf vandaag is er in de hal van de bibliotheek een mini-presentatie over de Waalbrug te zien. Aansprekend beeldmateriaal uit het Archief biedt een bijzondere historische blik op de imposante boogbrug. De presentatie over de Waalbrug is de tweede door het Archief ingerichte mini-presentaties in de bibliotheek over actuele historische onderwerpen. Loop gerust even binnen om een kijkje te nemen!

Geheel in lijn met het thema slaat de tentoonstellingswand tevens een brug tussen het offline en online beeldmateriaal. Op verschillende plekken op de tentoonstellingswand zijn zogenaamde QR-codes te vinden. Door deze codes te scannen met je smartphone wordt je rechtsreeks doorverwezen naar onder andere het Flickr-account van het Archief en is ter plekke online nog meer beeldmateriaal en informatie te bekijken. Nog niet in het bezit van een smartphone? Geen nood! De selectie historische beelden is ook te vinden op het flickr.com/regionaalarchiefnijmegen. Het Flickr account van het Archief zal vanaf nu met enige regelmaat aangevuld worden met mooie selecties historisch beeldmateriaal.

De presentatie en fotoselectie op Flickr passen in een reeks van activiteiten waarbij op verschillende manieren aandacht wordt besteed aan het 75-jarig jubileum van de Waalbrug. Kijk voor meer informatie op http://www.75jaarwaalbrug.nl/.

De QR code die verwijst naar de selectie
historische foto's op Flickr

woensdag 25 mei 2011

Romeinse keizerzuil op zee

Ergens tussen de Filippijnen en Nederland vaart een schip met een Romeinse keizerzuil aan boord. Het is een replica van de zuil die ooit stond op de binnenplaats van het forum, een grote marktplaats. Dit forum lag naast de legerplaats van het Tiende Legioen. 
Over enkele weken wordt de replica van de keizerzuil, die komt te staan in de Eikstraat, onthuld door wethouder Kunst en is Nijmegen een verwijzing naar het roemruchte Romeinse verleden rijker.
Naar een ontwerp van een Nijmeegse bedrijf, gespecialiseerd in het maken van reconstructies van Romeinse architectuur, is de zuil vervaardigd op de Filippijnen. In een bedrijf ten noorden van Manila is eerst een 1:1 model gemaakt van de zuil. Hiervan heeft men vervolgens een mal gemaakt. Deze mal is gebruikt om de replica te modelleren.


In de afgelopen tijd zijn we met enige regelmaat via emails en foto’s op de hoogte gehouden van de vorderingen.
Zo konden we begin maart zien dat er in het atelier werd gewerkt aan de vormgeving van het kapiteel.


Twee weken geleden naderde het project zijn einde. Op de foto’s is de zuil te zien, klaar om verscheept te worden. Het schip “Resourceful"  heeft de zuil van de Filippijnen naar Singapore gebracht. De aankomst in Singapore was op 23 mei. Vandaag (25 mei) is de zuil op het schip “Yang Ming Utopia” op weg van Singapore naar Rotterdam. Verwachtte aankomst in haven Rotterdam: 11 juni. Zodra de douane de zuil heeft ingeklaard en vrijgegeven, wordt hij vervoerd naar Nijmegen en in de Eikstraat opgebouwd.
.


 

 
 

 



dinsdag 24 mei 2011

Begraven en het Regionaal Archief Nijmegen

Begraven en het Regionaal Archief Nijmegen
Op zondag 29 mei organiseren begraafplaats en crematorium Jonkerbos een open dag. Iedereen die geïnteresseerd is in verschillende aspecten van begraven en cremeren is op die dag tussen 11.00 en 17.00 uur welkom aan de Winkelsteegseweg 78-80 en Weg door Jonkerbos 51.

Het Regionaal Archief Nijmegen zal ook aanwezig zijn met een stand waar publicaties te zien zullen zijn over de historie van het begraven in Nijmegen. Ook zal er een klein deel van de collectie bidprentjes te bekijken zijn en zijn er oude foto's en familieportretten te zien. En natuurlijk kan de bezoeker met hulp van de medewerkers via internet zoeken naar zijn voorouders.

maandag 23 mei 2011

Officieel begin bouw De Oversteek (2011) en Waalbrug (1931)

Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu geeft vandaag het officiële startsein voor de bouw van de nieuwe Nijmeegse stadsbrug De Oversteek. De bouw van de brug is nu ook te volgen via een webcam.

De Oversteek die vanaf november 2013 Nijmegen-West gaat verbinden met Nijmegen-Noord, is ontworpen door de Belgische architect Chris Poulissen en de Luxemburgse constructeur Laurent Ney. De brug is in totaal bijna 1,2 kilometer lang. De stalen hoofdoverspanning is 285 meter lang en 60 meter hoog. De naam De Oversteek is een eerbetoon aan de bevrijders van Nijmegen, de Amerikaanse militairen die in september 1944 op deze plek de Waal overstaken om de Waalbrug in te nemen, in het kader van operatie Market Garden.

Burgemeester Steinweg en het Waalbrug-comité
o.l.v. C.A.P. Ivens (3e van rechts) bij de start van de bouw
van de Waalbrug in 1931
(Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen, nr. F47040)
De Waalbrug is op 16 juni 1936 officieel geopend door koningin Wilhelmina en viert dit jaar dus het 75-jarig jubileum. Het begin van de bouw van de Waalbrug vond 80 jaar geleden plaats. Op 23 oktober 1931 werd in Lent de eerste gewapend betonnen heipaal in de grond geslagen onder toeziend oog van de burgemeester en het Waalbrug Comité.

Gedurende het hele jaar wordt op verschillende manieren aandacht besteed aan het jubileum van dit icoon van de stad. Het Regionaal Archief Nijmegen levert informatie en vele documenten ten behoeve van een jubileumboek en voor exposities in Museum Het Valkhof en Museum De Stratemakerstoren. Hoogtepunt wordt de verjaardag van de brug: 16 juni 2011. Zie voor meer informatie de speciale website 75jaarwaalbrug.

vrijdag 20 mei 2011

Regionaal Archief Nijmegen feliciteert opvolger in het arsenaal

Het zal bezoekers van de Mariken- en Moenenstraat of van het Mariënburgplein of Koningstraat dit weekend niet ontgaan dat het Vlaams Arsenaal iets te vieren heeft. Een grote strik om het gebouw leert dat het café-restaurant vijf jaar bestaat én de miljoenste bezoeker hoopt te verwelkomen.

Dit jubileum van de overbuurman heeft voor het Regionaal Archief Nijmegen een extra tintje doordat het gemeentearchief van 1978 tot 2001 in het arsenaal gevestigd was en dus door het restaurant is opgevolgd als hoofdbewoner. Het gebouw, met de status van rijksmonument, is uiteraard van veel oudere datum. In het digitale Huis van de Nijmeegse Geschiedenis is nu een artikel over de geschiedenis van het in 1824 in gebruik genomen arsenaal opgenomen. Hoeveel van de miljoen eters en drinkers zullen weten dat ze op een plek zitten waar kogels, fietsen en archiefstukken gelegen hebben? Als je meer weet over dit imposante gebouw kun je het artikel in de kennisbank altijd aanvullen.

Foto van Gerard Korfmacher uit 1880 van het Arsenaal en de Mariënburgkapel,
met op de voorgrond het Joods kerkhof en het kruitmagazijn.
(fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen, F46123)

donderdag 19 mei 2011

Het Archief gaat weer naar school

De teller van het aantal scholieren en studenten die in 2011 het Archief bezochten voor een rondleiding, educatief project of onderzoek staat al op 1.226. Een niet gering aantal als je bedenkt dat we pas halverwege mei zijn en dat bezoeken aan de studiezaal of digitale bezoeken aan de website van het Archief of Huis van de Nijmeegse Geschiedenis niet zijn meegeteld.

Het is dan ook een belangrijk streven van het Archief om zoveel mogelijk leerlingen en studenten uit Nijmegen en omgeving kennis te laten maken met het Archief, met de diversiteit van het daar opgeborgen bronnenmateriaal en met de eindeloze mogelijkheden die het Archief biedt voor de leerlingen gedurende hun school- en studietijd. Soms bestaat een bezoek alleen uit een rondleiding, andere keren worden er combinaties gemaakt met projecten, die al dan niet samen met de scholen bedacht en ontwikkeld worden.

Om goed op de hoogte te blijven van de vragen, wensen en verwachtingen van de scholen maken we de komende weken een rondje langs scholen in Nijmegen en omgeving om bij te praten, de afgelopen bezoeken te evalueren en te brainstormen over nieuwe ideeën voor projecten en educatieve producten.

Meer weten over het educatieve aanbod van het Archief? Neem eens een kijkje op de website.

woensdag 18 mei 2011

Zeldzaam plafond in monument


Onlangs is er een bijzondere vondst gedaan in het pand van de voormalige Coöperatieve Winkelvereniging “Eigen Hulp” aan het Mariënburgplein, waar thans de winkels Lundia, Intens en Eclips in zijn gevestigd. In het Lundiagedeelte bleek namelijk achter het verlaagde plafond het originele plafond van plaatstaal nog aanwezig te zijn. Ook in de winkel van Intens bleek het plafond van plaatstaal te zijn. In heel Nederland zijn maar negen van dit soort plafonds bekend, waarvan vijf in één huis in Aalten en verder één in Amsterdam, Franeker, Haarlem en Lochem. Alle plafonds dateren uit de periode 1900-1910. Een plafond van plaatstaal is samengesteld uit gewalste of geperste dunnen plaatjes met ornament. Ze werden op houten latwerk bevestigd en met een verflaag afgewerkt. Eigen Hulp is gebouwd in 1908 en het plafond dateert daarom waarschijnlijk ook uit dit jaar.

De eerste coöperatie werd in 1760 in Groot-Brittanië door arbeiders opgericht om gezamenlijk levensmiddelen in te kopen. Het totstandkomen van coöperatieve bewegingen in Nederland hangt nauw samen met de socialistische beweging. De Coöperatieve Winkelvereniging “Eigen Hulp” is op 30 april 1878 in Den Haag opgericht. Het betrof een landelijke ambtenarencoöperatie. Al snel kwamen ook in andere plaatsen Eigen Hulp-winkels tot stand, zo ook in Nijmegen.

Het Eigen Hulp-gebouw in Nijmegen is in 2001 gemeentelijk monument geworden. Binnenkort zullen de winkels van Lundia en Eclips gerenoveerd worden. De huidige puien zullen vervangen worden door puien naar het oorspronkelijke ontwerp. De indeling van de oorspronkelijke puien zal worden teruggebracht. Daarnaast wordt de later aangebrachte verf op de gevels verwijderd. Achter de verflaag boven de winkelpui van Intens blijkt de oorspronkelijke tekst “Coöperatieve winkelvereniging Eigen Hulp” nog aanwezig te zijn. Er wordt bekeken of ook deze verflaag verwijderd kan worden.

zaterdag 14 mei 2011

Naar de Witte Molen of Looimolen op Nationale Molendag?

Het is wat verwarrend: Nationale Molendag op 14 en/of 15 mei. In Nijmegen is De Witte Molen aan de Looimolenweg in ieder geval op zaterdag geopend van 10.00 tot 16.00.  Maar is het nu De Witte Molen of Looimolen?

Terwijl in de molendatabase van de Vereniging De Hollandsche Molen de naam De Witte Molen gebruikt wordt, is in de beeldbank van het archief duidelijk de voorkeur gegeven aan "Looimolen". Deze zoekterm levert 78 treffers op terwijl na "witte molen" slechts 5 fotobeschrijvingen verschijnen. Overigens staan er in dat molenbestand veel interessante gegevens over De Witte Molen én over die andere molen in Nijmegen: de Sint-Annamolen.

Het naastgelegen restaurant 't Sfeerhuis kiest consequent voor Looimolen maar de website van de molen(aar) is duidelijk: http://www.dewittemolen.eu/ . Hier staat in de geschiedenis ook een korte toelichting over de naam met een verwijzing naar een zeer uitgebreid verhaal op Noviomagus van René Eekelder. De daar vermelde tekst van een gevelsteen neemt alle twijfel weg:

‘De WITTE MOLEN is mijn naam
Eeuwig maal ik nu voortaan
Want verdekkerd doe ik mijn werk
En in stormen sta ik sterk'

Twee foto's uit onze beeldbank wil ik er nog even uitlichten. De eerste niet om de naamsverwarring nog groter te maken (zie het onderschrift) maar wegens een kleine persoonlijke noot. In het huis links heb ik namelijk vijf jaar een studentenkamer bewoond. De tweede is de oudste foto met Looimolen in de beschrijving. De foto is uit 1890 van Wilhelm Ivens en toont vooral een grote villa met op de achtergrond de molen. De naam van de molen is bekend maar welke villa is dit en waar staat of stond die? Een zoekplaatje dus (in de beeldbank is de foto beter te zien).

Reproductie ansichtkaart, 1925
Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen, fotonr. ZN24055



De Witte Molen op de achtergrond maar welke villa is dit?
Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen, ZN24033


woensdag 11 mei 2011

Licht op Wintersoord

Afgelopen weken zijn diverse rioolwerkzaamheden uitgevoerd in Wintersoord. Vooruitlopend hierop heeft Bureau Archeologie en Monumenten - Nijmegen (BAMN) in de straat drie kleine opgravingsputten aangelegd. Deze putten dienden letterlijk als ‘kijkgat’, zodat archeologen zich een beeld kunnen vormen van wat er zich onder het straatoppervlak bevindt.

Tijdens het veldwerk aangetroffen muurresten te Wintersoord
Tijdens het veldwerk aangetroffen muurresten

Bij deze werkzaamheden zijn diverse muurresten aangetroffen. Omdat de putten slechts 3 bij 4 meter zijn, is het moeilijk om de zichtbare muurresten te duiden. ‘Waar horen deze muren bij en hoe oud zijn ze?’, zijn vragen die een archeoloog stelt wanneer dergelijke sporen worden aangetroffen. De locatie van de muurresten wordt in het veld op tekeningen vastgelegd, zodat verder onderzoek mogelijk een antwoord op deze vragen kan geven.

De in het veld gemaakte tekeningen worden met de computer gedigitaliseerd. Eenmaal digitaal kunnen deze gebruikt worden met andere digitale kaarten in een GIS-programma (GIS = Geografisch Informatie Systeem). Met behulp van GIS is het onder andere mogelijk om meerdere kaarten over elkaar heen te leggen. Nijmeegse archeologen hebben de beschikking over verschillende historische kaarten waarop de stadsuitleg van vroeger wordt getoond. Bijvoorbeeld kaarten met de bebouwing uit 1832 of de straten en huizen van voor de oorlogsschade en het bombardement van 1944.

Gedigitaliseerde sporen van Wintersoord gecombineerd met de historsche kaart 'Nijmegen 1944'
links: Het muurwerk van Wintersoord gecombineerd met de historische kaart ‘Nijmegen 1944’
rechts: Huidige topografie gecombineerd met de historische kaart ‘Nijmegen 1944’

Wanneer de muurresten uit Wintersoord gecombineerd worden met de bebouwing van 1944, blijkt al snel dat een deel van de muurresten te duiden is. De donker rood weergegeven muurresten lopen vrijwel gelijk met een blauwe lijn, de bebouwing van voor 1944. De muurdelen maakten vermoedelijk deel uit van een huis dat in 1944 zwaar beschadigd werd. Op oude foto’s is te zien dat de vooroorlogse bebouwing van Wintersoord vrijwel volledig verwoest is door diverse oorlogshandelingen. Door actuele opgravingsgegevens te combineren met oud kaartmateriaal kan er vlot en eenvoudig een heldere kijk op ons bodemarchief worden geleverd.

Heeft u ook interesse om aan de hand van enkele oude kaarten Nijmegen in een nieuw daglicht te zien, kijk dan op de
Historische @tlas van Nijmegen.

maandag 9 mei 2011

Restauratie van Dagorder prins Bernhard mei 1945

In deze tijd, rond bevrijdingsdag 5 mei, past dit korte verslag van de restauratie van een affiche.

vóór restauratie
Al enige tijd zijn we bezig de collectie affiches te beschrijven, conserveren en te scannen. Soms zit er dan een exemplaar tussen dat, doordat het in hele slechte staat is, nog nooit goed is bekeken. Dit affiche was opgerold, gescheurd en gerafeld en het was duidelijk dat, om het uit te rollen en te kunnen zien waar het affiche over ging, er minstens vier handen en een aantal zandzakjes nodig waren. Toen het affiche eenmaal min of meer vlak lag, bleek het om een voor onze collectie belangrijke aanwinst te gaan. Het betreft de dagorder van prins Bernhard aan de Binnenlandse strijdkrachten uit mei 1945.


na restauratie
Binnen de grote collectie affiches bestaat een aparte collectie oorlogsaffiches van ruim 200 affiches. Deze zijn bij inventarisatie ingedeeld in een aantal thema’s, zoals bijvoorbeeld 'Oproepen en waarschuwingen, betreffende het dagelijks leven tijdens de oorlog' en 'Anti-geallieerde propaganda'. Dit affiche valt in het thema 'Verzet, bevrijding en wederopbouw', waarin onder meer regeringsproclamaties te vinden zijn.

Het affiche was heel erg kwetsbaar door vele scheuren. Er ontbraken ook wat stukjes en de kwaliteit van het papier was erg aangetast door de zuren in het papier. Als eerste werd het affiche droog gereinigd om te voorkomen dat vuildeeltjes in de volgende natbehandeling verder tussen de papiervezels gaan zitten en niet meer te verwijderen zijn. Daarna is het affiche gespoeld zodat de kwaliteit van het papier weer wat verbeterde. Vervolgens zijn, in natte toestand, de scheuren gerepareerd met Japans papier en is er over het gehele affiche een steunlaag van datzelfde Japans papier aangebracht. Als laatste is het opgespannen en gedroogd.

Het affiche zelf ligt veilig opgeborgen tussen zuurvrije materialen in de tekeningenruimte met inventarisnummer 1945.1 .

woensdag 4 mei 2011

Regionaal Archief Nijmegen verwerft brieven verzetsstrijder

Misschien las je er al een verslag over in De Gelderlander: op 28 april jl. vond een herdenkingsplechtigheid plaats bij het door basisschool Klein Heijendaal geadopteerde verzetsmomument De Pelikaan. In de krant ging de aandacht uit naar de plechtighied zelf en naar de herdachte verzetsstrijders. Ik ga hier kort in op een nieuwsfeit dat voor het archief en zijn bezoekers zeker het vemelden waard is.


Brief van Cees de Jong
uit Kamp Vught, 23 mei 1944

Tijdens de plechtigheid ontving het archief vijftien brieven van verzetsstrijder Cees de Jong uit handen van een van zijn dochters. Het zijn brieven die zijn verstuurd vanuit Kamp Vught in de periode november 1943-mei 1944. De laatste brief die hij aan zijn familie verzond, dateert van 23 mei 1944 en bevat een vreselijke boodschap: hij schrijft daarin dat hij ter dood is veroordeeld. Die brief vind je hiernaast afgebeeld. De geschonken brieven worden opgenomen in de Collectie Oorlogsdocumentatie en de scans van de brieven zullen binnenkort op internet te zien zijn. 

Cees de Jong, geboren in 1905 te Rotterdam was van beroep handelsagent. Hij was gehuwd en vader van drie kinderen. Als  lid van de Nijmeegse verzetsgroep Poelen was hij betrokken bij de mislukte aanslag op de onder de schuilnaam Ederveen bekende SD-man die in het verzet was geïnfiltreerd en gegevens over de groep doorspeelde aan de Duitsers. Op 6 juni 1944 is Cees de Jong in de duinen bij Overveen gefusilleerd. Hij ligt begraven op de erebegraafplaats Bloemendaal. In Nijmegen is een straat naar hem vernoemd.

Tijdens genoemde herdenkinsplechtigheid werden de portefeuille en het horloge van De Jong geschonken aan het Bevrijdingsmuseum in Groesbeek. In woord en beeld is door de schenking een stukje oorlogsverleden heel tastbaar geworden. 


dinsdag 3 mei 2011

Ik zie, ik zie wat jij niet ziet…

Kijkkast St. Josephhof
In de Derde walstraat, naast de inrit van de parkeergarage bij de St. Josephhof hangt een witte kast. Het is een kijkkast. In de kast zie je een filmpje van de oudste stenen fundering van Nederland en het bouwwerk wat er mogelijk op heeft gestaan. De resten ervan werden in 2005 gevonden op de St. Josephhof.

Dit gebied kent een indrukwekkende geschiedenis. Hier lag vanaf 10 vóór Chr. Oppidum Batavorum, de oudste stad van Nederland. Bij opgravingen werden restanten gevonden van deze Romeinse stad, waaronder de oudste stenen fundering. De gemeente wilde deze fundering behouden, en wel op de plek waar die gevonden werd. De ontwikkelaar had andere plannen. Die wilde daar de parkeergarage bouwen. Uiteindelijk wijzigde de ontwikkelaar de plannen en maakte onder de op- en afritten van de parkeergarage ruimte voor de funderingsresten. Daar zijn ze teruggeplaatst. Het Gilde mag deze plek een paar keer per jaar met publiek bezoeken. Dat was ook de reden voor de kijkkast, deze is namelijk wel 365 dagen per jaar toegankelijk.

screenshot Kijkkast
Trouwens, de Romeinen waren niet de enigen die hier sporen hebben nagelaten. De archeologen vonden ook materiaal uit een recenter verleden: bijvoorbeeld van de Sint Josephscholen die hier tot in de jaren zeventig hebben gestaan. Ze vonden griffels, leien, inktpotjes en zelfs nog ‘flessenpost’. Drie jongens hadden in 1910 een brief in een fles begraven in de grond. Ze hoopten dat iemand de flessenpost zou vinden en een bericht zou sturen. De fles is uiteindelijk 96 jaar later gevonden… te laat om ze nog een antwoord te sturen.

Bij de ingangen naar de hof zijn twee informatiepanelen geplaatst: een over het Romeinse verleden van deze plek en een over de St Josephscholen. De panelen en de kijkkast zijn in samenwerking met de ontwikkelaar Kalliste en de bewoners van de hof geplaatst. 

maandag 2 mei 2011

Nijmeegs Migrantenerfgoed in de pers en op internet

Beginpagina website Migrantenerfgoed
www.nijmegen.nl/migrantenerfgoed
Het migrantenproject van het Regionaal Archief Nijmegen heeft niet te klagen over de publiciteit en over aandacht op internet. Ik ben vorige week geïnterviewd door de Wereldomroep waardoor nu ook mensen in Suriname en de Antillen op de hoogte kunnen zijn van ons project om materiaal te verzamelen over de migranten die naar Nijmegen zijn gekomen na 1945. Het fragment is terug te horen op de website van de Wereldomroep.

Ook het item over migrantenerfgoed op NijmegenTV is op internet te vinden. Op het Youtubekanaal van de gemeente Nijmegen zijn alle items van NijmegenTV terug te zien. Om het je nog makkelijker te maken, heb ik het in dit bericht geplaatst. In het item ziet u mij samen met Niger Öztürk-Keski, actief lid van de Turkse pilot-werkgroep en Mario Figaroa, Antilliaans student in de jaren zestig en sindsdien actief in de Nijmeegse Antilliaanse gemeenschap.