woensdag 30 november 2011

De Van Druijnens schrijven geschiedenis

Smetius en In de Betouw, namen die onlosmakelijk zijn verbonden met de Nijmeegse historie. Zij schreven letterlijk geschiedenis door de stadsgeschiedenis in kronieken op te tekenen: vader en zoon Smetius in de 17de eeuw, Johannes In de Betouw en zijn zoon Gijsbert in de 18de en het begin van de 19de eeuw. Aan dit illustere rijtje kunnen zonder schroom de namen Jan Willem en Gerrit van Druijnen worden toegevoegd. Deze vader en zoon werkten in de 19de eeuw aan een kroniek van Nijmegen over de jaren 1819-1859. Hun originele werk berust al meer dan honderd jaar in het Regionaal Archief Nijmegen en is nu voor het eerst uitgegeven in boekvorm. Op 17 november vond de presentatie van Leven aan de Waal plaats in museum Het Valkhof.

Leven aan de Waal bevat een vrijwel letterlijke transscriptie van de negentiende-eeuwse teksten van de Van Druijnens, inclusief de spelfouten die zij maakten. De lezer maakt een reis door de tijd, beginnend in de warme en droge zomer van 1819. Niets lijkt aan het oog van vader en zoon Van Druijnens te zijn ontsnapt. Zij beschrijven niet alleen de belangrijke gebeurtenissen in de stad, zoals een bezoek van koning Willem I en de dreiging van de Belgische Opstand, maar hebben ook oog voor kleine gebeurtenissen: de Belvédère die een schilderbeurt krijgt, de vondst van een bijzondere munt, een zware storm die over de stad raast, het resultaat van een collecte... Opmerkelijke waterstanden en een jaarlijks overzicht van het aantal geboorten, overlijdens en huwelijken houden ze nauwkeurig bij. Het boek geeft daardoor een levendig beeld van het 19de-eeuwse Nijmegen. Vader en zoon kijken trouwens ook geregeld over de gemeentegrenzen heen.

Een pentekening die W.J. van Druijnen in 1841
maakte (beeldbank Regionaal Archief Nijmegen)
In het boek gaat aan de kroniek een uitgebreide en welkome inleiding vooraf. A.T.S. Wolters-Van der Werff schreef een biografie over Jan Willem en Gerrit en gaat daarin onder andere in op hun afkomst en hun bijzondere interesse in de (stads)geschiedenis. A.E.M. Janssen plaatst hen in de Nijmeegse traditie van kroniekschrijvers en deelt terloops een sneer uit aan archivaris H.D.J. van Schevichaven, die in 1901 een eigen kroniek over de 19de eeuw publiceerde. Een beschrijving van het Nijmegen ten tijde van de Van Druijnens is verzorgd door A. Bosch.

Het Regionaal Archief Nijmegen werkte mee aan de totstandkoming van het boek. Leven aan de Waal is in de boekhandel te koop en kan in de studiezaal van het archief worden ingezien. In het prentenkabinet van museum Het Valkhof is tot en met 29 januari 2012 een expositie aan de Van Druijnens gewijd.

Geen opmerkingen: