maandag 13 juni 2011

Na restauratie komt muurreclame uit de verf

Het opknappen van een pand levert soms iets moois op. Tijdens de restauratie van het woon- en winkelhuis aan de Van Welderenstraat 113-115, op de hoek met de Arksteestraat, kwam afgelopen meimaand een circa honderd jaar oude muurreclame tevoorschijn. De kleurrijke schildering ging tientallen jaren schuil onder een witte verflaag. ‘ANNEVELDT / PITMANSCHOOL / KANTOOR / INRICHTINGEN’ staat te lezen op het vierkant omlijste vlak.

In 1909 opende Gerret Anneveldt aan de Van Welderenstraat 80 (toenmalige nummering) de Pitmanschool voor stenografie en machineschrijven. Begin 1910 verhuisde de school al naar het hoekpand Arksteestraat 19/Van Welderenstraat 87 (nu 113-115) en waarschijnlijk werd toen de muurschildering aangebracht. In hetzelfde pand zat een schrijfmachinewinkel, wat de tekst ‘Kantoorinrichtingen’ op de schildering verklaart.

De Pitmanschool was aangesloten bij de Hollandsche Federatie van Stenografie Leeraaren en doceerde het stenografiesysteem van de Brit Isaac Pitman. Dit in 1837 geïntroduceerde systeem, dat alleen voor de Engelse taal kan worden gebruikt, is in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten nog steeds een van de meest gebruikte snelschriften. Behalve steno en machineschrijven gaf de Nijmeegse Pitmanschool ook algemene administratieve en handelsopleidingen. Verder kon men er taalcursussen volgen, of het nu Nederlands, Engels of Esperanto was. Geregeld organiseerde de school wedstrijden sneltypen.

Midden jaren dertig verhuisde de handelsschool naar de Van Spaenstraat nummer 23. De muurschildering zal toen snel zijn overgeschilderd. Oude afbeeldingen van het pand ontbreken helaas. Wel is bij een sterke uitvergroting van deze afbeelding uit 1955 te zien dat over de oude muurreclame heen is geschilderd.

Na de oorlog trokken grotere handelsscholen als Schoevers en Fry veel cursisten aan en keerde de Pitmanschool geleidelijk terug naar haar basis. Konden emigranten er in de jaren vijftig nog terecht voor conversatielessen Engels, eind jaren zestig beperkte het onderwijs zich tot cursussen stenografie en typen. De laatste vermelding is in 1971.

Het is voor de tweede keer dit jaar dat een historische muurreclameschildering tevoorschijn komt in een van de Nijmeegse ringstraten. Begin dit jaar verscheen door de sloop van de Leo van Schaijk/Osnabrugge aan het Hertogplein een eenvoudige schildering uit 1927 op de zijgevel van Gerard Noodtstraat 78. Die schildering zal weer verdwijnen achter nieuwbouw.

Geen opmerkingen: