woensdag 22 juni 2011

Een verdronken Romeinse inktpot

Af en toe komen ze voor: vondsten die meer vragen oproepen dan tien archeologen kunnen beantwoorden. Hier gaat het om aardewerk dat te voorschijn kwam bij een kleine opgraving aan de Steltsestraat in Lent. Terwijl de graafmachinist voorzichtig het onderste deel van een waterput uit de Romeinse tijd openlegde, (k)raakte hij onverwacht een oranje potje. Het bleek te gaan om een inktpot van terra sigillata, een luxe aardewerksoort die de Romeinen fabriceerden. Er zat zelfs nog wat inkt in. Dit was wel het laatste dat we hier mochten verwachten! Of toch niet?

Toen in 1972 de nabije Azaleastraat werd aangelegd, bleken daar de fundamenten te liggen van een fors gebouw, dat zeker geen gewone Bataafse boerderij was geweest. Bovendien kwamen uit een waterput vlak ernaast brokken pleisterwerk met muurschilderingen. Sindsdien is duidelijk dat onder de dorpskern van Lent geen landelijke nederzetting schuilgaat, maar veeleer een wegdorp (vicus) of een herenboerderij met bijgebouwen (villa). De honderden kilo’s Romeins bouwpuin uit de recente opgraving aan de Steltsestraat doen eveneens in die richting denken. Een Romeinse inktpot vormt in die context geen vraagteken meer. Maar wèl de plek waar hij gevonden is, onderin de waterput. Heeft iemand geprobeerd het water ondrinkbaar te maken, bijvoorbeeld voor naderende vijanden? De decennia rond 100 na Chr. waaruit de inktpot dateert, kennen we echter als een vredige periode. En waarom dan inkt met inktpot en al? We zouden nog eerder mogen denken aan een offer bij het buiten gebruik stellen van de waterput, een praktijk waarvan meer voorbeelden bekend zijn. Voorlopig houden we het erop dat het vooral een in(k)trigerende vondst is.
De recentelijk verschenen publicatie van het onderzoek aan de Steltsestraat is te bestellen via SPA-uitgevers (P.W. van den Broeke / J.A. den Braven / A.A.W.J. Daniël 2011: Romeinse resten in Nijmegen-Lent. Onderzoek van nederzettingssporen aan de Steltsestraat (Nijmeegse Archeologische Berichten – Rapport 20). Prijs € 9,50.

Peter van den Broeke

1 opmerking:

Ronny Meijers zei

Volgens mij wilde de eigenaar water putten om het inktpotje schoon te spoelen en het daarbij per ongeluk in de put laten vallen. Je zet het even op de rand en hup... daar veeg je het met je mouw de put in.
Met een borrelglaasje ijzer-gallusinkt kun je een waterput bovendien niet vergiftigen.