donderdag 28 april 2011

Koninginnedag in Nijmegen van 1890 tot 1980

Koninginnedag in Nijmegen in 1898.
F51099, Fotograaf Onbekend,
Collectie Regionaal Archief Nijmegen
Zaterdag kleurt het hele land weer oranje tijdens de viering van Koninginnedag. Het Archief heeft een veelheid aan materiaal over de geschiedenis van Koninginnedag in Nijmegen.

In 1890 vierde de stad voor het eerst "koninginnedag", ook al werd die term toen nog niet gebruikt. Het was opmerkelijk genoeg op de verjaardag van Koningin Emma op 2 augustus, en niet op de verjaardag van prinses Wilhelmina op 31 augustus. In 1898 veranderde door haar troonsbestijging deze datum van Prinsessedag in Koninginnedag. De inauguratie werd ook in Nijmegen op grootse wijze gevierd, zoals te zien op deze prachtige foto's.

De Koninginnedag van 1980, het jaar en de dag dat koningin Beatrix de troon besteeg, verliep bepaald niet zonder slag of stoot. De Kroningsoproer onder het motto ‘Geen woning, geen kroning!’ en de rookbom tijdens de rijtoer door Amsterdam staan nog in ieders geheugen gegrift.

De oproep tot protest in het
programmaboekje van Doornroosje.
Maart 1980, Archief Doornroosje, Inv. nr. 294
Ook in Nijmegen werd er – zij het op ludieke wijze – geprotesteerd tegen de kroning van Beatrix. In het programmaboekje van Doornroosje van maart 1980 worden alle ‘eruit gegooide krakers, klemgereden fietsers, verankerde anti-kalkarders en nog steeds positieve bewegende 80ers’ opgeroepen om deel te nemen aan een protestmars richting de Grote Markt. Daar zal als symbolische daad van verzet het standbeeld van Mariken van Nimwegen oranje worden geverfd: ‘sij verschiet van kleur’, aldus de betogers.

Of Mariken daadwerkelijk korstondig oranje door het leven is gegaan, heb ik helaas (nog) niet kunnen achterhalen..

Wél is met zekerheid te zeggen dat zowel Mariken als Doornroosje nog steeds in het middelpunt van de belangstelling staan. De tentoonstelling ‘Mariken. Een duivelsdrama in middeleeuws Nijmegen’ is nog tot en met 28 augustus te zien in het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis en in de hal van de bibliotheek op de Mariënburg is nog tot eind mei een presentatie te zien van affiches uit de begintijd van het Nijmeegse poppodium.

Geen opmerkingen: