vrijdag 19 september 2014

Nog meer bevrijders voor de lens


Engelse militairen voor Sigarenmagazijn W. van den Berg,
hoek Molenstraat/In de Betouwstraat.
Collectie Anna Huybers, F26900
Deze zomer werd het Regionaal Archief Nijmegen benaderd door de zoon van een geallieerde Britse militair en een Nederlandse vrouw, die elkaar tijdens de bevrijding van Nijmegen in 1944 hadden leren kennen. De vrouw woonde destijds als Anna Huybers aan de Oude Heselaan in Nijmegen, waar zij als free-lance fotografe werkzaam was. Inmiddels is zij 90 jaar oud en woonachtig in Engeland. Via haar zoon gaf zij te kennen dat zij 120 foto’s die zij in september 1944 in Nijmegen heeft gemaakt aan een breed publiek ter beschikking wilde stellen, en daarbij was het Regionaal Archief in beeld gekomen. Met de herdenking van 70 jaar Market Garden in het vooruitzicht was dat natuurlijk een welkom aanbod en een mooie aanvulling op de fotocollectie van Bevrijders voor de lens.

De dochter van bakker Speijers aan
de Nieuwe Nonnendaalseweg in het
uniform van een geallieerde militair.
Collectie Anna Huybers, F26942
Om in haar onderhoud te voorzien, maakte Anna Huybers foto’s van geallieerde militairen die zij naar hun thuisfront konden sturen. Voor elke zes gemaakte afdrukken kreeg zij als vergoeding honderd sigaretten. Haar toekomstige echtgenoot zat in het Britse 8th Army. Hij kon haar toegang verschaffen tot gebieden waar burgers normaal gesproken niet werden toegelaten. Zo kreeg zij bijvoorbeeld de gelegenheid om militairen te fotograferen die waren gelegerd op het terrein van het Gemeentelijk Slachthuis aan de Havenweg. Naast opnamen van geallieerde militairen maakte Anna ook foto’s van enkele vrienden en van de verwoestingen in de stad.

Geallieerde militairen laten zich met bewoners uit
de omgeving fotograferen voor het thuisfront.
Collectie Anna Huybers, F26904
Het Regionaal Archief Nijmegen heeft deze 120 foto’s gescand en ze zijn vanaf nu als de collectie Anna Huybers te zien via de Digitale StudiezaalMocht u personen herkennen, dan kunt u dit laten weten door middel van de knop 'reageren' onder de betreffende foto.

maandag 8 september 2014

Toekomst popmuziek in het archief

Cas Ronckers
Op donderdag 18 september komen het verleden en de toekomst van de popmuziek samen in het Regionaal Archief Nijmegen. Tijdens de Nijmeegse editie van de Popronde zullen er live drie van de meest belovende bands en singer-songwriters van Nederland te beluisteren zijn.

Vanaf 20.00 uur is iedereen van harte welkom om te genieten van de muziek van fantastische muzikanten en kennis te maken met het erfgoed van de Nijmeegse popcultuur. Toegang is gratis.

20.30 uur - Cosmic U
In maart 2013 bracht Cosmic U haar debuutalbum uit. De band stond op Eurosonic 2014, kijken uit naar festivals als Oerol & ITGWO en werken aan opnames van een 2e plaat. In het noorden van het land hebben ze naam weten te vestigen en kregen lovende recensies op onder andere OOR en Kindamuzik. De focus ligt nu op het vergaren van bekendheid op nationaal

21.45 uur - Cas Ronckers
Cas Ronckers is een 17-jarige singer-songwriter uit het Limburgse Roggel. In 2013 wist hij de titel 3FM Serious Talent te bemachtigen met zijn single 'All Roads'. Hij stond met zijn band 'CAS' ondertussen al op de Zwarte Cross en in het voorprogramma van o.a. Stevie Ann, DeWolff en Rowwen Hèze. In 2014 deed Cas Ronckers mee in het derde seizoen van 'De Beste Singer-Songwriter van Nederland' van Giel Beelen. Giel Beelen: 'Wat een gast is Cas Ronckers. Hij komt er wel.' 

23.15 uur – Nosoyo
Nosoyo is een alternative pop-duo, bestaande uit Donata Kramarz en Daïm de Rijke. Dit mengsel uit Duitse, Nederlandse en Turkse nationaliteit is deels in Amsterdam en deels in Berlijn gehuisvest. Ze hebben allebij een uitgebreid verleden met bekende muzikale projecten zoals o.a. Barry Hay and The Flying V's en Über-Ich (winnaar Grote Prijs van NL 2012).

Helaas mag er in het archief geen (alcoholische) drank worden geschonken of meegenomen. Wel is er gratis koffie en thee!

Naast de live-muziek is er aandacht voor het erfgoed van Doornroosje. Niet alleen de poptempel zelf verhuist in 2014, maar ook een deel van het archief van verhuist van de Groenewoudseweg naar het depot van het archief. In de hal zijn bijzondere historische livebeelden van concerten te zien en een niet eerder vertoonde selectie van de onlangs verworven posters en affiches van het poppodium wordt geprojecteerd. Meer over de geschiedenis van Doornroosje en de affichecollectie lees je in de kennisbank van het Huis van deNijmeegse Geschiedenis.



donderdag 4 september 2014

Verbeteringen in de Digitale Studiezaal

Naast de toevoeging van nieuwe bronnen en scans van foto’s en archiefstukken – zoals recent de woningkaarten – werken we ook voortdurend aan de verbetering van de werking van de Digitale Studiezaal. In de nieuwe versie zijn er aanpassingen in vormgeving en functionaliteit. In dit blog licht ik enkele belangrijke wijzigingen kort toe.

Nieuwe viewer
Op de eerste plaats is er een nieuwe viewer voor de foto’s in de beeldbank en voor de scans van krantenpagina’s, adresboeken en woningkaarten. Deze viewer biedt dezelfde opties als de oude maar in- en uitzoomen gaat nu vloeiend (met het scrollwiel van de muis) en met slepen kan snel naar een ander deel van de afbeelding genavigeerd worden.

Personen en locaties in plaats van Indexen
Met de toevoeging van bronnen over huis- en grondeigenaren en woningkaarten is nu veel informatie te vinden over een bepaalde locatie (adres/perceel/woning). Om hier goed in te kunnen zoeken, is een apart formulier voor Locaties beschikbaar. Indexen is vervangen door Personen omdat het in de indexen in bijna alle gevallen ging om namen van personen in onder meer doop-, trouw- en begraafboeken, notariële akten en huis- en grondeigenaren. Personen en Locaties staan onder Uitgebreid Zoeken aan de rechterzijde, ter onderscheid van de knoppen per collectie of voor specifieke bronnen (archieven, bibliotheek, beeldbank, kranten).

Via Locaties kan nu specifiek gezocht worden naar een adres, een kadastraal nummer of een huisnummer. Vanaf het begin van de negentiende eeuw heeft men elk pand per wijk een nummer gegeven. Dit huisnummer gebruikte de gemeente in haar belastingkohieren en vanaf ca.1830 als officiële huisnummering. Bij de kadastrale aanduiding gaat het alleen om de nummers uit de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel uit 1832, bij de invoering van het kadaster. Een uitgebreide toelichting over het zoeken staat in de hulpsectie van de Digitale Studiezaal .

Kleine verbeteringen
In het detailscherm voor archiefstukken is nu duidelijker aangegeven onder welke rubriek in de toegang de beschrijving valt. In de boom aan de linkerzijde van het scherm is deze rubriek zwart gehighlight en bovenaan de beschrijving van een bestanddeel staat een link naar de rubriek.

Tot slot staan bovenaan de website links naar de twee andere websites van het Regionaal Archief Nijmegen: het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis en de Historische Atlas.

Mocht u vragen of opmerkingen hebben over de wijzigingen of nog andere verbeteringen wensen in de Digitale Studiezaal dan hoor ik dat graag. U kunt deze mailen naar hetarchief@nijmegen.nl .

vrijdag 1 augustus 2014

Eindstand voorverkiezing Nijmeegse Stuk van het Jaar 2014!

Nederlandse archiefinstellingen gaan in oktober tijdens de Maand van de Geschiedenis op zoek naar het mooiste archiefstuk van Nederland rondom het thema 'Vriend & Vijand. In de aanloop naar de landelijke verkiezing vonden er lokale voorverkiezingen plaats. Zo ook in Nijmegen. Met ruim de helft van de stemmen heeft het publiek in grote getale gekozen voor de met bloed ondertekende verklaring uit 1712. Dit bijzondere archiefstuk zal in oktober tijdens de Maand van de Geschiedenis meedingen in de landelijke verkiezing van het Stuk van het Jaar 2014.

Veel dank voor het stemmen en wordt vervolgd in oktober! 


Procentueel ziet de eindstand er als volgt uit:

1. "...Eijgenhandig met mijn bloed ondergeschreven” (54%)

De met bloed ondertekende verklaring
De met bloed ondertekende verklaring vormt het sluitstuk van een van de roemruchtste rechtszaken uit de Nijmeegse geschiedenis: een klassiek liefdesdrama uit 1712 met de minnaar, een ingekwartierde militair en overspelige vrouw als verdachten voor de moord op de echtgenoot en veertien liefdesbrieven als bewijs. Het bloed mag dan zijn opgedroogd, de schuldvraag spreekt driehonderd jaar na data nog steeds tot de verbeelding. Was het de eigenzinnige luitenant, of toch zijn beste vriend, die spoorloos verdween na de fatale nacht..

Lees meer over deze geruchtmakende rechtszaak.


2. De politie is je beste vriend? (18%)

In februari 1981 is Nijmegen het decor van de grootste confrontatie tussen de gevestigde orde en actievoerders die de stad ooit gekend heeft. Meer dan tweeduizend politiemensen maken gewelddadig een einde aan de krakersactie in de Piersonstraat die de sloop van de huisjes en de bouw van een parkeergarage willen tegenhouden. Dé spreekbuis van de krakers is Radio Rataplan: 24 uur per dag is de radio in de lucht. Overal in de stad staat de zender aan. In dit historische fragment van zaterdag 21 februari 1981 lichten de krakers hun bedoelingen toe.



Lees meer over de geschiedenis van Radio Rataplan, icoon van activistisch Nijmegen.

3. “Ik feliciteer je met zijn overlijden” (13%)

Anonieme briefkaart aan de weduwe van Antoine van Dijk
Dat wens je je ergste vijand nog niet toe. Een veelgehoord gezegde, waar de anonieme schrijver van deze briefkaart echter geen boodschap aan had. Het nieuws dat politiecommissaris Antoine van Dijk – lid van de SS en NSB – is overleden na op 8 juli 1943 te zijn neergeschoten door een verzetsman is de aanleiding voor het versturen van deze kaart naar de weduwe. De tekst liegt er niet om: “Nijmegen mag zich gelukkig prijzen van die ploert verlost te zijn, (…) het was een vrolijke dag voor de Nijmegenaars…”

Lees meer over de dood van politiecommissaris Van Dijk.


4. "Aan de vriendschap geweyd" (5%)

De kaft van dit bijzondere boekje uit het begin van de negentiende eeuw laat geen twijfel over de inhoud: vriendschap staat centraal. Nog ver voor we elkaars Facebook pagina’s volschreven met berichten, felicitaties en gelukwensen werden vrienden, familie en bekenden tweehonderd jaar geleden al uitgenodigd om iets in een zogenaamd poesiealbum te schrijven. De kleine gedichtjes en versjes in het album zijn vaak een stuk poëtischer dan de gemiddelde krabbel op sociale media anno 2014: 

“Schep geluk en zegen uit der vrienschaps waterval. Klaar en zuiver als kristal, mild gelijk de regen.”

5. “Van je vrienden moet je het hebben” (10%)

Duitse propagandaposter
Het Amerikaanse bombardement op Nijmegen op 22 februari is een inktzwarte bladzijde uit de Nijmeegse geschiedenis. Een groot deel van de binnenstad wordt verwoest en honderden mensen komen om het leven. In een uiterste poging de verhoudingen tussen vriend en vijand op scherp te zetten en de Amerikaanse vrienden weg te zetten als vijanden, verspreiden de Duitsers kort na het bombardement deze propagandaposter.

Lees meer over het rampjaar 1944.




Via de Facebookpagina van onsDNA kun je alle regionale voorverkiezing volgen. Alle inzendingen zijn vanaf 1 oktober 2014 op te bewonderen op www.onsdna.nl. De hele maand oktober kun je dan stemmen op je favoriete archiefstuk. Bij de afsluiting van de Maand van de Geschiedenis wordt de winnaar, het ‘Stuk van het Jaar’, op ludieke wijze bekendgemaakt.


dinsdag 15 juli 2014

Stevenskerk ingepakt in historische beelden


De Stevenskerk en -toren staan het komende jaar in de steigers. Maar niet getreurd: de damwand die het bouwterrein afbakent is verfraaid met steigerdoeken die een inkijkje bieden in de geschiedenis van de stad. 

Twaalf doeken - voor iedere maand van het jaar een - lichten een gelijk aantal thema's uit. Denk bijvoorbeeld aan Nijmegen als loopstad, universiteitsstad, Romeinse stad of geboortestad van de Gebroeders van Limburg. Tijdens de restauratie besteedt de website van de Stevenskerk elke maand aandacht aan een ander thema. Niet verrassend is Nijmegen loopstad het eerste thema dat aan bod komt. Voor wie nog meer historisch moois wil zien worden zoeksuggesties geboden om verder te kunnen grasduinen in de collecties van het archief. 

Het project Midden in Nijmegen is een samenwerking van Ontwerpbureau STUDIO 0404, de Gemeente Nijmegen en Stichting Stevenskerk. Volg de maandelijks uitgelichte onderwerpen via Twitter en Facebook en vergeet niet een bezoekje te brengen aan de Stevenskerk, ook nu de toren in de steigers staat!

Foto: Willemien Janssen